Email   Print

De meest natuurlijke manier van denken

Ron Davis over de gave van dyslexie.

Voor Ron Davis - succesvol makelaar aan de Amerikaanse westkust - was het lezen van een menukaart in een restaurant een onmogelijke opgave. Volgens artsen had hij bij zijn geboorte een blijvende beschadiging van de hersenen opgelopen. Davis ontdekte echter dat de omstandigheden van invloed waren op zijn lezen en schrijven. Een hersenbeschadiging kon dan ook niet de oorzaak van zijn leesblindheid: je kunt niet soms wel en soms geen hersenbeschadiging hebben. Davis schakelde een team van psychologen, artsen en pedagogen in en bombardeerde zichzelf tot proefkonijn. Na twee jaar ontstond een nieuw beeld van dyslexie en daarmee een therapie: de Davis-methode, een aanpak die mede dankzij zijn boek 'De gave van dyslexie' in veel landen wordt gebruikt, ook in Nederland.
Mensen met dyslexie beschikken volgens Davis over een typische eigenschap: zij kunnen met hun voorstellingsvermogen iets vanuit meerdere gezichtspunten bekijken. Zij kunnen een boom of een woonkamer vanuit alle kanten bekijken. Links, rechts, boven, onder, voor en achter. Dit multidimensionale denken kan een dyslecticus bij het lezen in de grootste problemen brengen. Herkent hij een woord niet meteen, dan raakt hij in verwarring. Een b wordt een d, de p een q, en 'zie' wordt 'zei'. Getallen veranderen van 51 in 15. De verwarring vervormt de waarneming en begoochelt de zinnen. Ron Davis kent de fenomenen als geen ander, en ziet dyslexie vooral als een gave.
'Dyslexie is een door opvoeding en onderwijs gecreëerd probleem. Als het onderwijs maar een beetje beelddenken in het leerproces zou betrekken, zou dyslexie niet voorkomen. In feite is het denken in beelden de meest natuurlijke manier van denken. Als kind zijn we allemaal beelddenkers. Door beelden herken je je moeder en weet je de weg naar school te vinden. Dan ineens moet het kind talig leren denken. Sommigen raken daardoor in verwarring en lopen een leerachterstand op. Dyslexie is veel meer omvattend dan de definitie die de wetenschap er aan geeft. Je kunt vrijwel alle leerproblemen onder het kopje dyslexie scharen, tenzij er sprake is van een lichamelijke handicap of beschadiging.
Dyslexie ontstaat in de eerste levensjaren, waar je het vermogen ontdekt om je te desoriënteren. We blijken dan door muren en om de hoek te kunnen kijken, we horen geluiden die anderen niet horen en ruiken dingen die anderen niet ruiken. Desoriëntatie versterkt de perceptie van onze omgeving. Ieder van ons kent momenten van desoriëntatie, maar dyslectici ontwikkelen dit waardoor het een gave wordt. Zulke momenten zijn bijvoorbeeld als je in een trein zit en de trein naast je gaat rijden. Je hebt dan het gevoel dat je zelf gaat rijden. Je zintuigen bedriegen je, je raakt gedesoriënteerd. Je brein weet niet wat juist is: sta je nu stil of rijd je? Alle zintuiglijke waarnemingen - behalve je smaak - worden anders: je tast, zicht, gehoor, gevoel voor tijd en ruimte… Ook vlak voordat je in slaap valt, is zo'n moment van desoriëntatie. Dyslectici zijn in staat om deze hersenfunctie naar believen op te roepen.
De grootste gave van dyslexie is dat het ons in staat stelt oplossingen voor problemen te zien. Je 'ziet' de ideale situatie voor je en weet wat er aan de huidige situatie moet veranderen. Als je dat in woorden zou moeten uitdenken, zou dat uren en uren kosten, terwijl een beeld binnen enkele seconden oproepbaar is. Veel beelddenkers komen dan ook in de probleemoplossende of innovatieve hoek terecht. Architecten, ingenieurs, maar ook uitvinders. Zonder beelddenkers woonden we nu nog in grotten of hutjes van klei. Iets uitvinden is voor de dyslecticus heel natuurlijk.'

Ron Davis komt naar Nederland en zal op 15 oktober voor lezers van Ode een lezing geven over de gave van dyslexie. Voor meer informatie: zie www.ode.nl/evenementen.