Email   Print

'Wie kent er niet een Assepoester?'

Anne van Delft (47) organiseert vertelfestivals en geeft les in het vertellen van verhalen. En zij vertelt verhalen, omdat zij helpen om dingen te verwerken: 'Wie kent er niet een Assepoester? Wie heeft zichzelf niet ooit een Assepoester gevoeld?'

'Ik wil een plek creëren waar verhalen kunnen worden verteld. Een soort plein. Als wij elkaar verhalen vertellen, ontstaat een wezenlijke ontmoeting. Hoe meer verhalen van verschillende culturen je kent, hoe minder snel je geneigd bent te oordelen. Als ik het Marokkaanse Roodkapje ken, begrijp ik dat Marokkaanse meisje ook beter. Je ontdekt, dat verhalen op een bepaalde manier allemaal hetzelfde zijn. Zoveel verschil is er niet tussen een Rus en een Italiaan. Verhalen helpen om dingen te verwerken. Zo stuitte ik tijdens de Golfoorlog op het verhaal van Gilgamesh. Dat is een oeroud verhaal over een brute heerser à la Saddam Hoessein. In het epos vindt deze eenzame tiran uiteindelijk een vriend, die hij vervolgens ook verliest. Deze ervaringen maken hem mild. Het verhaal vertelde mij, dat Saddam geen haat en afkeer behoeft, maar vriendschap. Als wij dit verhaal zouden kennen, zou onze opstelling misschien anders zijn geweest. Ik heb eens een voorstelling gemaakt waarin vluchtelingenkinderen hun verhalen vertellen. Een van de kinderen vertelde een verhaal over hoe een conflict werd opgelost door een pijl te schieten die de grens tussen twee landen zou bepalen. Toen hem werd gevraagd waarom hij dat verhaal vertelde, zei hij, dat het liet zien dat er andere manieren zijn om conflicten op te lossen dan 'elkaar te verbouwen'. Dat verhaal van die jongen vergeet je dus niet meer.
Mensen laten in hun verhalen niet alleen iets van zichzelf zien, maar ook van hun kijk op de wereld. Verhalen zeggen iets over de cultuur. Door onze mythen overboord te gooien, verdwijnt ook onze moraal. Onze soaps worden door buitenlanders bekeken om de Nederlandse taal te leren. Zij leren echter niet alleen onze taal, maar ook hoe wij met elkaar omgaan. Een wonderlijk beeld krijgen ze dan…
Goede verhalen leren je iets over jezelf. Wie kent er niet een Assepoester? Wie heeft zichzelf niet ooit een Assepoester gevoeld? Hoe ga je om met de stiefzusjes om je heen? Dat is het belang van dit verhaal. Een verhaal vertellen en er naar luisteren is niet alleen maar lekker meedeinen, maar ook hartstikke wakker zijn. Als je luistert, ga je er bewust of onbewust toch over nadenken. En als je het vertelt, moet je er zeker over nadenken. Ik kan geen verhaal vertellen dat ik niet heb verwerkt. In Israël kwam ik in een kogelregen terecht. Dat kon ik niet verwerken, ik denk dat ik daar een soort trauma van heb overgehouden. Ik kan het dus ook niet vertellen. Ik heb grote moeite met journalisten die alle mogelijke rotzooi de wereld in slingeren. Ik vind, dat je secuur moet omgaan met taal. Alles wat je zegt, heeft effect. Ik wil graag een oud, wijs mens worden. Oude, wijze mensen vertellen mooie verhalen die zich blijven ontwikkelen.'