Email   Print

Gratis gezond met een lach

Boekbespreking.

Voor het grote publiek heeft hij gestalte gekregen in de figuur van ster-acteur Robin Williams. Hollywood heeft namelijk de visie van arts-clown Patch Adams met enorme recettes vertaald naar het witte doek. Een mooi gebaar, zeker omdat de weg naar het succes van de hoofdpersoon zo lang en moeizaam is geweest. Patch Adams is een arts als geen andere, die op het punt staat zijn ongebruikelijke droom te verwezenlijken. Zijn droom is een ziekenhuis waar gratis zorg wordt verstrekt en waar plezier en creativiteit worden erkend als een manier om gezondheid te ervaren. Het is een droom waarover hij gepassioneerd schrijft in Gesundheit!, dat in 1993 verscheen. Hij hekelt het gangbare medische systeem, waarin dokters de meest ingewikkelde apparaten kunnen bedienen, maar waarin fatsoenlijke betrokkenheid bij hun patiënten niet wordt aangeleerd. Hij is geen tegenstander van technologie en medicijnen, maar wil ze pas inzetten als persoonlijke aandacht niet werkt. Een ziekenhuis zou ruimte moeten bieden voor humor en daarom is het alter ego van Adams een clown. Bijna dertig jaar geleden heeft hij met een paar collega's in West Virginia het Gesundheit Institute opgericht om zijn droom te beginnen. In een kleine praktijk werden duizenden mensen behandeld, zonder dat ze daarvoor hoefden te betalen. Het was de aanstoot voor een radicale verandering in het gezondheidssysteem, die steeds verder vorm kreeg.

Wonderlijk aan Patch Adams is zijn visie, die veel meer dan gezondheid beslaat. De omschrijving 'arts' is in feite veel te beperkt. Hij is een maatschappelijke revolutionair. Zijn ideale ziekenhuis staat niet geïsoleerd in een omgeving zoals andere ziekenhuizen - aan de rand van de stad om de stadbewoners zo min mogelijk op te schepen met associaties met ziekte en dood. Nee, Adams ziekenhuis moet midden in een kleine gemeenschap staan, want hij is een fervent voorstander van kleinere gemeenschappen. Ze kunnen een verzekering zijn tegen misdaad, eenzaamheid en ziekte, omdat ze - in zijn ogen - de beste voorwaarden scheppen voor een leven waarin de mens gelukkig en creatief kan zijn. De oude droom krijgt eindelijk gestalte. Toen Ode hem in 1995 interviewde (nummer 2, pagina 95), hadden vrijwilligers de eerste gebouwen neergezet, maar was er nog veel, heel veel geld nodig om de boel werkelijk van de grond te krijgen. Met dank aan de Hollywood-versie van Adams werk hebben zich geldschieters gemeld om het ziekenhuis te realiseren. Het zal er van komen.