Email   Print

Eet verstandig, eet een olijf

Cholesterol verlagen helpt niet tegen hart- en vaatziekten.

Dit is de droom van elke voedselfabrikant: je maakt een dagelijks product dat een aanwijsbare bijdrage levert aan de volksgezondheid. Je verkrijgt erkenning van dat product door de officiële medische autoriteiten en vervolgens ga je met de wind in de rug de markt op waar angstige consumenten zich gretig op jouw vinding zullen storten. Dat is ongeveer het verhaal van Becel pro-activ. Hart- en vaatziekten zijn volksvijand nummer één. Cholesterol geldt als de voornaamste oorzaak. En wat Unilever met Becel al decennia probeert, heeft nu wetenschappelijke erkenning verworven: Becel pro-activ verlaagt het cholesterolgehalte. De komende drie maanden staat zelfs het logo van de Hartstichting op de pakjes. Vier boterhammen per dag en drie weken later is het cholesterolniveau gemiddeld met tien procent gedaald. En maar smeren.

Unilever zegt: 'De gemiddelde burger is zich onvoldoende bewust van de gevaren van een te hoog cholesterolgehalte.' Ofwel: we mogen dankbaar zijn dat het bedrijf bereid is om met zijn producten de gemeenschap een reddende hand toe te steken. De werkelijkheid is aanzienlijk complexer. Het is helemaal niet zo zeker dat cholesterol de voornaamste oorzaak is van de vaatvernauwing die tot hart- en vaatziekten leidt. Zo gelden de Amerikanen, omdat zij veel vet eten, als een belangrijke doelgroep voor het nieuwe Becel. Maar in de laatste decennia is het percentage vet en cholesterol dat de doorsnee-Amerikaan via voeding binnenkrijgt, nauwelijks gewijzigd, terwijl het aantal mensen met vaatziekten in die periode twee tot drie keer kleiner is geworden. Het verband tussen cholesterol en hartkwalen is zelfs nooit bewezen. Het verbijsterende is, dat de meeste hartpatiënten een normale cholesterolspiegel hebben. Evenmin is van enig cholesterolverlagend middel ooit bewezen dat het het sterftecijfer in algemene zin kan verlagen. En dat staat niet op het dure pakje Becel. Zoals er ook niet op staat, dat er onderzoeken zijn gedaan waaruit is gebleken dat een vetarm dieet het risico op hartziekten juist kan verhogen.

Vet is in onze streken altijd een substantieel onderdeel van voeding geweest. Toch bestonden er aan het begin van de twintigste eeuw vrijwel geen hart- en vaatziekten. Vijftig jaar later vormden deze kwalen echter de belangrijkste doodsoorzaak in het Westen. Het aantal hartkwalen lijkt zich eerder te verhouden tot de ontwikkeling van de moderne voedselproductie en de toepassing van nieuwe technieken in de landbouw. Zo is bijvoorbeeld de consumptie van suiker in de vorige eeuw gemiddeld met een factor dertig toegenomen. Het lichaam heeft het mineraal chroom nodig om suiker af te breken. En nieuw onderzoek toont een verband aan tussen chroomtekort en hart- en vaatziekten. Voor wie bezorgd is over hart- en vaatziekten is er nog heel wat te lezen. En dan zal blijken dat het mediterrane dieet met veel vis en olijfolie de simpelste, dagelijkse bescherming biedt tegen hartkwalen. Dat is onlangs weer door een onderzoek bevestigd. Een groep van 605 patiënten die een hartaanval hadden gehad, kreeg in plaats van het cholesterolverlagend dieet dat doorgaans aan hartpatiënten wordt voorgeschreven, een mediterraan dieet. Twee jaar later bleek het aantal patiënten dat opnieuw last had gekregen van een hartaandoening, met zeventig procent gedaald. Zo'n resultaat is bij cholesterolverlagende middelen nog nooit vastgesteld. Unilever en de Hartstichting lopen met Becel achter een mythe aan. En de consument mag betalen.