Email   Print

De Friese wind

Dorp behoudt idealen over duurzame energie ondanks bureaucratie.

'Wij verkopen hier geen praatjes en de mensen weten dat.' Het is de even simpele als reële verklaring van Henk Vellinga voor de grote vraag naar duurzame energie in zijn dorp Reduzum, bij Leeuwarden. De dorpsmolen voor windenergie, de nieuwe zonnepanelen op het dak van de basisschool en bijna dertig aanvragen voor zonneboilers zijn de eerste tekenen van het streven om Reduzum zelfvoorzienend te maken met behulp van duurzame energie. Maar helaas is de overheid 'een remmende factor', verzucht Vellinga. Hij is voorzitter van de Stifting Doarpsmûne Reduzum, die van het dorp van elfhonderd inwoners het meest milieuvriendelijke en eigenwijze dorp van Nederland wil maken - en daar aardig in slaagt. Want Reduzum trekt zich niets aan van de ambtelijke molens die met alle regeltjes zelden tot actie aanzet. 'De overheid is gebonden aan regels', zegt Vellinga. 'En wat wij doen, valt nu eenmaal vaak buiten het gebaande pad.' De dorpsbewoners hekelen de trage politiek waardoor aanvragen voor groene financiering van de provincie naar het ministerie wordt gestuurd en omgekeerd. Maar actie?, ho maar.

Toch heeft de bureaucratie het Friese idealisme niet doodgeslagen. Toen het dorp graag veertig vierkante meter zonnepanelen op het dak van de basisschool wilde, dreigde het plan te verzanden in starre regelgeving. Daarop is de opbrengst van de windturbine op een truckerscafé even buiten Reduzum, gebruikt om een lening af te sluiten. De rest werd gedekt met een subsidie van Novem en een bijdrage van energiebedrijf Nuon. Winst zullen de zonnepanelen op de school wel niet snel maken, maar dat is ook niet de bedoeling. De winst is, zegt Vellinga in De Kleine Aarde (lente 2000), 'dat de kinderen met duurzame energie vertrouwd raken'. Een prachtig streven, maar lastig uit te leggen als een heel dorp mag meebeslissen: niet iedereen zal de voordelen zien in uitgestelde winst. Maar de ervaringen van de inwoners van Reduzum met duurzame energie zijn zo goed, dat ook deze investering met brede steun is gedaan. 'Duurzame energie is vaak een enorme investering', zegt Vellinga. 'Als je het slim doet, moet je er zeker van zijn, dat het geld weer terugkomt. Dat lukt ook meestal, maar dan pas een paar jaar later. Dat is wel eens moeilijk, maar met een eerlijk praatje is het mogelijk om anderen te overtuigen. Wij zeggen ook eerlijk wanneer we denken, dat het níet verstandig is om over te schakelen op een HR-ketel met zonneboiler. Bovendien, wat je zegt, moet je ook waarmaken. Iedereen in het dorp kent elkaar. Als je dan eens hebt verteld, dat een windturbine geld bespaart en het lukt niet, tja, dan lukt het nooit meer. Dus we moeten wel reëel blijven.' Subsidies of niet.