Email   Print

Na IQ en EQ is er nu SQ

Boekbespreking.

Aan het begin van de vorige eeuw zochten psychologen naarstig naar methoden om de intelligentie te kunnen meten. Aristoteles' definitie van de mens als een 'rationeel dier' ontwikkelde zich tot een obsessie met IQ. In de jaren negentig was het Daniel Goleman die het EQ introduceerde. Emotionele intelligentie, zo stelde Goleman, was een basisvoorwaarde voor het op de juiste manier gebruikmaken van je IQ. Nu we het nieuwe millennium zijn binnengegaan, dragen de psychologie, de neurologie en de antropologie voldoende materiaal aan om te veronderstellen, dat er nog een derde 'Q' is: SQ, ofwel spirituele intelligentie. De bedenkers van SQ, de psychologen Danah Zohar en Ian Marshall, stellen dat SQ in feite de meest fundamentele van de drie is. IQ is ook aan computers toe te schrijven, EQ komt ook voor bij hogere zoogdieren, maar SQ is uniek voor het menselijk ras. SQ is direct verbonden met het verlangen en de ontwikkeling van zin(geving), visie en morele waarden. SQ stelt ons in staat te dromen en te streven. Het is de basis van waarvoor we staan en waarin we geloven. Zohar en Marshall voeren wetenschappelijke feiten aan die het bestaan van SQ rechtvaardigen en laten zien hoe je SQ kunt testen en ontwikkelen. The God spot was al eerder ontdekt: een plekje in het menselijk brein. Op scans blijkt deze plek op te lichten, zodra levensvragen aan de orde komen: waarom ben ik hier, wie is God et cetera. Een hoog SQ wordt onder andere gekenmerkt door een groot aanpassingsvermogen, zelfbewustzijn, het vermogen pijn en lijden te overstijgen, het vermogen te worden geïnspireerd door visies en waarden, het frequent stellen van 'waarom-vragen', het zien van verbanden en terughoudendheid om schade aan te richten. De schrijvers komen er achter, dat het niet zozeer de hoeveelheid neuronen zijn die ons intelligent maken, maar vooral de neurale verbindingen die wij tijdens een leven tot stand brengen. Het is onze spirituele intelligentie die ons in staat stelt om in voortdurend veranderende omstandigheden steeds weer nieuwe neurale verbindingen te leggen. Tegen het eind van het boek worden zes paden uitgewerkt om SQ te laten toenemen. Ieder pad past bij een specifiek karakter, zoals de conventionele mens, de sociale mens, de onderzoekende mens en de artistieke mens. Wat spirituele intelligentie ons vooral leert, is om met vragen te leven en niet overal een pasklaar antwoord op te verlangen.