Email   Print

Leven aan de top

Als je in de Middeleeuwen roofridder was en je wilde je buurman een loer draaien, dan viel je zijn gebied binnen en je nam zijn hoogste heuveltop in. Daar bouwde je een burcht, je zette je vlag op de toren en je riep 'Ik ben lekker hoger!' Daar werd hij dan zò gallisch van dat hij zijn eigen legertje optrommelde, een beleg sloeg voor jouw kasteel en probeerde je eruit weg te jagen. Als dat lukte klom hij met zijn vlag in de toren, en riep je sarrend na: 'En nou ben ik hoger!'

We doen het nog steeds, alleen gaat het niet meer om kastelen maar om wat we noemen topposities in het bedrijfsleven. Daar zitten de roofridders van onze tijd, topmanagers, allemaal mannen, en die zitten daar met nadrukkelijk imponeergedrag hoog te wezen. De mensen die er niet zitten geloven allemaal dat ze iets belangrijks missen en proberen de ridders van hun plekken weg te jagen om er zelf te gaan zitten. Niet zo lang geleden nog was dat alleen een spel voor overjarige jongetjes. De vrouwen en de meisjes in de buurt vonden dat wel grappig, die wisten tenminste waar de jongens mee bezig waren en ze liepen intussen niet in de weg. Want er waren wel belangrijker dingen te doen, zoals zorgen voor warmte en liefde voor de hele kleintjes en eigenlijk ook voor al die roofriddertjes, die als ze 's avonds moegespeeld thuiskwamen niets liever wilden dan een hap lekker eten, een knuffel en een warm bedje.

De ridders in de burcht hebben er natuurlijk altijd belang bij gehad, dat alle anderen geloofden dat het aan de top beter was dan eronder, want als ze ophouden dat te geloven is er geen lol meer aan. Dan blijft iedereen lekker op het dorpsplein beneden lekker een praatje maken en een pint drinken. Als je geluk hebt roepen ze je nog even 'Proost Jan!' toe, en hebben het verder gezellig zonder jou. Daar zit je dan in je hoge toren, niemand om mee te spelen, het is koud, en waarvoor deed je dit eigenlijk? Je pakt je boeltje, je sjokt de heuvel af naar het dorpsplein en je vraagt of er nog een plekje vrij is aan de stamtafel.

Dat is precies wat een flink aantal mannen de laatste jaren hebben gedaan. Ze zijn vraagtekens gaan zetten bij de mythen die ze altijd hebben geloofd en zelf in stand hebben gehouden. Maar terwijl ze zo - een beetje ontnuchterd maar ook wijzer - van de burcht naar beneden lopen komt een merkwaardige optocht hen tegemoet. Jonge mannen op weg naar de top, daar kijken ze niet van op want die hadden de hele tijd toch al niks beters te doen. Maar ook jonge vrouwen, gekleed in moderne vechtharnassen onder de naam van power suits, doelgericht de blik omhoog gericht, klaar om de burcht op de kale berg te bestormen. Het zal wel lukken want hij wordt niet zo fel meer verdedigd.

De mythe en de propaganda blijken nog steeds te werken: aan de top is het beter, en wat je tekort komt is daar te halen. Geld, applaus, macht - al de drugs die je afhouden van wezenlijke bindingen. De meesten zullen straks wel weer naar beneden komen, wijzer en een beetje verdrietiger geworden door dezelfde butsen en deuken die generaties mannen in de loop van generaties hebben opgelopen, aan de top maar vooral op de vaak mangelende weg ernaartoe, in de lagere en middenposities. Terug naar het dorpsplein, waar de mensen zijn.

Eén kans is er dat de bestorming van de burcht door jonge vrouwen voor iedereen goed uitpakt. Dat kan gebeuren als zij na een tijdje vaststellen, dat het helemaal niet gezellig is in de kale vertrekken van de macht, en beginnen warmte en betrokkenheid te brengen waar tot nu toe alleen kilte en afstand heeft geheerst. Een bloemetje op tafel, de geur van appeltaart uit de keuken, aandacht voor de mens in een voorbijrammelend harnas - 'Gaat het wel goed met jou?' En af en toe een uitnodiging aan de mensen beneden om het feestje van het dorpsplein te verplaatsen naar de binnenhof van de burcht.