Email   Print

Mbeki en aids

Zuid-Afrika zet het debat over de oorzaak van aids op de agenda.

De regering van de Zuid-Afrikaanse president Thabo Mbeki heeft een wetenschappelijke commissie ingesteld om te onderzoeken of het virus hiv de oorzaak is van aids en of dat virus seksueel overdraagbaar is. Daarmee is Zuid-Afrika het eerste land, dat de gangbare visie op Aids openlijk ter discussie stelt. Voor die discussie is alle aanleiding, zoals Ode een jaar geleden uitvoerig liet zien. Het door Ode aangezwengelde debat ontaardde echter in felle beschuldigingen van morele aard die voorbijgingen aan de kern van de zaak: de heersende hypothese rondom aids laat vele belangrijke vragen onbeantwoord en mist wetenschappelijke bewijzen.

Het besluit van de regering Mbeki heeft felle kritiek uitgelokt, waarbij het een saillant detail is dat Zuid-Afrika in juli de gastheer is van het tweejaarlijkse Wereld Aids Congres. Maar vooralsnog toont Mbeki standvastigheid. Hij heeft gezegd, dat AZT - een fundament in de gangbare behandeling van aids - 'een gevaarlijk medicijn' is. Hij verraste onlangs de Amerikaanse biochemicus David Rasnick - bekend vanwege zijn mening dat aids niet wordt veroorzaakt door een virus - met een persoonlijk telefoontje, waarin hij informeerde naar de visie van Rasnick. En Mbeki's woordvoerder, Parks Mankahlana, schreef een column in het invloedrijke dagblad van Johannesburg, Business Day, waarin hij het beleid van de Zuidafrikaanse regering verdedigde. 'De onderzoekscommissie moet informatie boven tafel brengen', schrijft Mankahlana. En: 'Deze internationale commissie moet het mysterie rond aids en hiv ontrafelen - in het bijzonder datgene, dat de winstjagers ons niet kunnen vertellen.' Die laatste opmerking sluit aan bij een eerdere uitspraak van Mbeki, dat westerse farmaceutische bedrijven 'angst verspreiden om hun winst te laten stijgen'.

Ook hier speelt geld een belangrijke rol. Miljoenen Afrikanen zouden aan aids lijden. Hen behandelen volgens de conventionele methoden, betekent ondermeer een geweldige aanslag op de staatskas van Zuid-Afrika. Mbeki lijkt simpelweg niet bereid om een rekening courant te openen bij de westerse farmaceutische industrie. Maar ook al is zijn initiatief in eerste instantie ingegeven door financiële motieven, het gevolg is eveneens, dat de wetenschappelijke discussie, die hoognodig moet worden gevoerd, daadwerkelijk op de agenda komt. Er zijn te veel vooraanstaande wetenschappers - honderden verspreid over de hele wereld - die gefundeerde kritiek hebben op de heersende aids-hypothese. Zo zegt de Amerikaanse Nobelprijswinnaar voor chemie, Kary Mullis: 'Ik kan geen enkele viroloog vinden die mij referenties kan geven dat hiv de waarschijnlijke oorzaak van aids is. Bij een onderwerp zo belangrijk als dit, zouden er ergens wetenschappelijke documenten moeten zijn - onderzoeksresultaten die dit aantonen. Maar die zijn er niet. Als je een viroloog om die informatie vraagt, krijg je geen antwoord, je krijgt woede.' De gevestigde medische orde gaat een inhoudelijk gesprek met deze 'aids-dissidenten' al jaren uit de weg. Mbeki heeft ervoor gezorgd, dat in zijn internationale onderzoekscommissie ook vertegenwoordigers van de andere visie op aids zijn opgenomen. Zo staat die commissie voor het gesprek dat media, lobbies en politiek elders niet toestaan. Dat is goed nieuws voor miljoenen mensen die thans leven met een vrees die misschien niet gegrond is en die worden behandeld met medicijnen die bewezen giftig zijn.