Email   Print

Niets is hetzelfde

Brits reclamebureau pioniert in bedrijfsvoering.

Niet zo inspirerend als de bijbel, niet zo praktisch als een plattegrond en niet zo samenhangend als een woordenboek, schrijft de auteur vooraf over zijn werk. Maar toch wil Open voor verandering in dit rijtje horen. Het wil een wegwijzer zijn voor de activiteiten die een mensenleven vanaf zijn twintigste in de ban zullen houden: werk. En daarin is Andy Law geslaagd. Zijn verfrissende visie op werk is relevant voor zakenman en werknemer. Een visie die een leven lang meegaat. Want er is geen directeur, managementgoeroe, loopbaanadviseur of schooldecaan, die ooit vragen zal stellen als: kun je je hier ontplooien?, maakt het werk een beter mens van je?, wordt je ware potentie echt benut? Law stelt die vragen wel. Bij zichzelf en bij anderen. Niet als een softe ex-hippie, maar als oprichter en voorzitter van St. Luke's, een Engels communicatiebedrijf dat vooral reclamecampagnes maakt. Sinds de oprichting, vijf jaar geleden, heerst bij St. Luke's de overtuiging dat bedrijfsvoeren anders kan.

Die nieuwe visie begint bij het eigendomsrecht. Werknemers van St. Luke's zijn mede-eigenaren, omdat in te veel bedrijven het geld vooral wordt verdiend voor onzichtbare aandeelhouders. De aandelen van St. Luke's zijn gelijk onder hen verdeeld - van de telefoniste tot de managing director - zodat niemand ervan kan worden beschuldigd het 'zweetaandeel' van een ander te stelen. Dat eigendomsrecht vergroot de loyaliteit, verhoogt de productiviteit en versterkt het verantwoordelijkheidsgevoel. En in het geval van St. Luke's heeft het een 'team van individuen' opgeleverd, waarin iedereen zichzelf kan zijn - herstel: moet zijn, want wie met anderen eigenaar is, kan zichzelf niet verstoppen. Geen nette, gelijke pakken of saaie kapsels: die kunnen geen afspiegeling zijn van wie je werkelijk bent. Bij St. Luke's loopt de één in een joggingsbroek en de ander op oude soldatenkistjes. Om te ontsnappen aan de geestdodende kantoorgewoontes heeft niemand bij St. Luke's een eigen bureau en ook geen eigen computer. Werknemers zwerven door het gebouw - dat ze overigens zélf inrichten - om op de meest geschikte plek te zitten voor het werk dat ze dat moment zullen doen. Vergaderen gebeurt het liefst steeds ergens anders, maar die keuze wordt wel telkens bewust gemaakt. Er is een chill out room. Wekelijks houdt het personeel een sessie waarin iemand iets vertelt over zijn hobby's, favoriete eten of gevoelens. Aan het einde van iedere maand is er een bijeenkomst in een café om elkaar te feliciteren met het goede werk en vooruit te kijken naar de nieuwe maand.

Andy Law rekent af met de conventionele wijze waarop een bedrijf in leven wordt gehouden. Klanten van St. Luke's worden niet zomaar bediend als ze een zak geld op tafel leggen. En hoewel inmiddels veel reclamekenners St. Luke's hebben uitgeroepen tot het meest innovatieve bureau, heeft het nog nooit een prijs gewonnen - om de eenvoudige reden dat het daar niet aan meedoet. Die blinde jacht op prijzen of op verkoop hoort bij de oude zakentradities. 'Mensen zijn daarbij ondergeschikt aan producten', schrijft Law, 'en menselijkheid is ondergeschikt aan inkomsten. Ik ben tegen ieder instituut dat alleen díe aspecten aanbidt.' Soms lopen de beleidsbepalers van St. Luke's tegen dezelfde fouten aan als de 'traditionele' bedrijven. Law beschrijft een periode waarin het bureau in een stroomversnelling raakte. Het nam steeds meer mensen aan, het klantenbestand groeide en het stond op de drempel om een opdracht van tientallen miljoenen pond aan te nemen. Maar toen verscheen de Quest, de gekozen club werknemers die als aandeelhouders optreden. Waarom zou het, vroeg de Quest zich af. Waar zijn we eigenlijk mee bezig? Resultaat: St. Luke's liet de opdracht schieten, de kans om de waarde van het bedrijf ineens te verdubbelen had het laten lopen om zich weer te concentreren op de oorspronkelijke bedoelingen. Waar vind je nog meer van zulke aandeelhouders?

De boodschap van Andy Law mag er zijn. Maak van je bedrijf een waardevolle organisaties waarin de mensen die er werken tot hun recht komen en zich op hun gemak voelen. En daarmee heeft hij een wegwijzer geschreven, die achteraf voor het bedrijfsleven toch net zo inspirerend is als de bijbel.