Email   Print

Haider en Winschoten

Op de bres voor de multiculturele samenleving (1).

Oostenrijk vormt een nieuwe regering en overal in Europa slaan de stoppen door. Vooropgesteld: de aanvoerder van de Oostenrijkse FPÖ, Jörg Haider, grossiert in domme, ongepaste en kwetsende uitspraken over medemensen. Je zou wensen, dat zo iemand nooit aan een regering zou deelnemen. Je zou vooral ook hopen, dat zijn visies nooit ergens tot beleid zouden worden verheven. En waar mogelijk dient de agressieve houding van Haider te worden beteugeld. Tot zover geen misverstand.

En toch laten al die 'politiek correcte' uitspraken van Europese ministers die elkaar haast verdringen om Haider te veroordelen, een ongemakkelijk gevoel achter. De ene principiële uitspraak volgt de andere in hoog tempo op: …Ach, ach, ach, wat zijn wij allemaal goed en wat is die Haider fout… Het is allereerst waarschijnlijk effectiever om Haide rte negeren in plaats van hem onbedoeld tot een held van Oostenrijk te maken. Maar je zou vooral wensen, dat diezelfde ministers met dezelfde overtuigingskracht en overgave zich zouden inzetten voor echt belangrijke zaken. Voor de overgang naar het gebruik van duurzame energiebronnen bijvoorbeeld. Of voor onderzoek naar de werking en kwaliteit van goedkope, effectieve, alternatieve medicijnen en therapieën. En - niet te vergeten - voor de multiculturele samenleving. Dergelijke doelen moeten het altijd doen met 'enerzijds, anderzijds' beleid, met 'mitsen en maren'. Europese regeringen springen kennelijk eenvoudiger voor een dwalende Oostenrijkse politicus op de barricade dan voor de broodnodige vooruitgang.

Hoe staat het eigenlijk met ons eigen beleid ten aanzien van buitenlandse vluchtelingen en immigranten? Neem Winschoten. Vlak buiten dat stadje ligt een kamp waar asielzoekers worden opgevangen. Hekken eromheen en hier en daar een verloren Afrikaanse vrouw in een kleurig gewaad dwalend langs de uitgestrekte weilanden. De mensen in zulke kampen mogen niets. Vanuit hun kamp is integratie in de Nederlandse samenleving een vrijwel onbereikbaar ideaal. Ze mogen niet werken. Ze mogen geen winkel of eethuis beginnen. Regels, vergunningen en diploma's staan hun toekomst in de weg. Op papier gedragen wij ons beter dan Jörg Haider, maar veel reden voor zelfgenoegzaamheid is er niet, als je zo'n vluchtelingengetto beschouwt.

Het is niet eenvoudig om grote stromen vluchtelingen in een land te verwelkomen. Maar juist daarom rechtvaardigt onze eigen worsteling met dit vraagstuk geen goedkope veroordeling van politici als Haider, Le Pen en Glimmerveen. Je zou zelfs kunnen betogen, dat de hoogmoed van 'politiek correcte' ministers zulke domme en bewust kwetsende individuen op de been helpt. Het Nederlandse vluchtelingenbeleid maakt asielzoekers tot een last die afkeer wekt. De vluchtelingen krijgen niet de kans een eigen bestaan op te bouwen. Zij zouden juist volop de kans moeten krijgen om al het mogelijke werk te doen. Als dat proces door een overmaat aan zorg wordt gehinderd, wekt dat frustratie: opvang uit mededogen wordt dan een ongewenst langdurig verblijf. Dat is koren op de molen van Haiders. De te vérgaande verzorging ontaardt dan in toenemende discriminatie.

Er is een grens aan zorg en daar begint de eigen verantwoordelijkheid. Ook voor asielzoekers en vluchtelingen. Kampen als die van Winschoten staan de integratie van buitenlanders in de samenleving in de weg. En daarmee wordt die samenleving een mogelijkheid tot verrijking ontnomen: wat is Nederland zonder Vietnamese loempia's, Antilliaans carnaval en broodjes shoarma? Nee, de uitdaging is niet Haider, maar Winschoten.