Email   Print

De verraden man

Boekbespreking.

Het moest er van komen: het feminisme werpt zich op voor de man. Susan Faludi, de meest succesvolle hedendaagse feminist, ging in de Verenigde Staten op zoek naar 'de verraden man'. Halverwege deze eeuw was hij nog een baken van trots. Maar op de rand van een nieuwe eeuw, zo constateert Faludi, zoeken zijn zonen en diens zonen wanhopig naar hun mannelijke identiteit. Mannen dolen rond in een vaderloze maatschappij die telkens volop in beweging is. Ze voelen zich klemgezet - stiffed zoals Faludi haar lijvige boek doopte. Klemgezet, tussen vrouwen en de maatschappelijke ratrace. Het feminisme heeft hen onzeker gemaakt en vanzelfsprekendheden weggevaagd. Faludi ging zoeken naar antwoorden op nieuwe vragen. Dat leidde tot een aantal boeiende reportages geschreven. Faludi vervoegt zich bij jonge afro-Amerikanen die vrouwen verwijten de macht te hebben veroverd. Ze ontmoet rechts-extremisten die het federale gezag tarten en Clinton verketteren, die immers belastinggeld aan Amerika's blanke armen onttrekt ten gunste van ontwikkelingshulp en zich laat commanderen door zijn vrouw.

Stuk voor stuk zijn het fascinerende reportages. Tegelijkertijd trekken ze de aandacht weg van Faludi's oorspronkelijke bedoeling. De mannen die zij schetst - in hun afkeer van de president en van normen en waarden - lijken te extreem om Faludi werkelijk te helpen haar antwoorden te vinden. Zo schetst zij onbedoeld een naoorlogse mannelijkheid, die is vervluchtigd in een reeks extremiteiten, waarbij Faludi nota bene het femisnisme als bedreiging nog maar zijdelings om de hoek laat kijken. De conclusie na zoveel mooie en diepgaande reportages is dan ook opvallend kort en teleurstellend. Haar belofte ons te laten zien waarom de Amerikaanse man is klemgezet, heeft Faludi niet waargemaakt. Datzelfde geldt voor haar profetie, dat de vorderingen van de vrouwenbeweging mannen hoop kunnen geven op een eigen revolutie, op weg naar een nieuw soort menselijke vrijheid. Dat is overigens niet een louter treurige constatering. Stiffed biedt voldoende lees- en denkstof om een dergelijk ambitieus boek te rechtvaardigen. Antwoorden op boeiende vragen heeft Faludi niet kunnen geven en dat nodigt uit tot nieuwe invallen. Want of de man nu werkelijk is verraden en door wie dan wel, blijft onduidelijk.