Email   Print

Share

Anders

Hier ben ik en ik heb het onder de knie.

Een groep verslaafden is samengekomen in een zaaltje. Zij hebben allen een percussie-instrument gekregen. Barry Bernstein heeft de leiding. 'Hier ben ik', roept hij, terwijl hij met zijn blote handen een Afrikaanse drum bewerkt, op het ritme van de woorden. Hij maakt er ook danspasjes bij. De helft van de groep doet hem na. Daarna doet Barry hetzelfde, maar op andere tekst en op een ander ritme: 'Ik heb het onder de knie.' 'Ik heb het onder de knie', echoot de andere groep drummers, schuifelend door de zaal. Als beide groepen hun eigen ritme, tekst en danspassen machtig zijn, gaan ze tegelijkertijd te keer en ontstaat er een opzwepend syncopisch ritme van geluid en beweging, waarvoor een professionele slagwerkgroep zich niet zou schamen. Het betreft het programma Rhythm & Recovery van muziektherapeut Barry Bernstein en drummer Mark Seaman. 'Zulke groepsgewijze ritme-oefeningen geven de deelnemers een gevoel van verbondenheid en harmonie. Zij krijgen er energie van', zeggen zij. Barry begon ermee in 1991 en boekte ook succes bij onder anderen Alzheimerpatiënten en autisten. 'Het houdt het midden tussen een rituele dans van een primitieve stam en het kinderlijke slaan met pollepels op potten en pannen. De deelnemers voelen meestal nog weinig als zij hun ritme slaan, maar hun gevoel van eenzaamheid verdwijnt zodra zij erbij beginnen te bewegen', zegt Barry.


Op het rechte tuinpad

Cathrine Sneed werkte achttien jaar als vertrouwenspersoon in een Amerikaanse vrouwengevangenis. Ze was ontdaan over het hoge aantal vrouwen dat na enige tijd weer in de fout ging en terugkeerde in de gevangenis. Toen ze het boek Grapes of Wrath had gelezen, kreeg ze een idee. Ze vroeg de gevangenisdirecteur of ze met delinquenten op het land bij de gevangenis mocht werken. Het was nu in gebruik als afvalstortplaats en opslagterrein, maar vroeger had er een boerderij gestaan. Onder leiding van Sneed braken de gevangenen de gebouwen af en maakten de grond weer geschikt om er gewassen te verbouwen. Zij leverden de producten aan gaarkeukens en hulporganisaties voor daklozen en bejaarden. De gevangenen voeren er wel bij. Om ervoor te zorgen dat zij na ontslag door konden gaan met dit werk, kocht Sneed buiten de gevangenismuren een tweede tuin. Er was al snel een wachtlijst van mensen die daar wilden werken. Het gaat om mensen met een strafblad, vooral drugsdealers, die de grootste moeite hadden om weer aan de slag te komen in de maatschappij. Het werken in de tuin levert de ex-gedetineerden naast een inkomen een flinke dosis zelfrespect op. De landarbeid helpt om de gedachten af te leiden en het leven anders te bekijken. Er is een streng regime: wie high is, vliegt eruit. Het aantal mensen dat opnieuw de bak indraait, is spectaculair gedaald. Het ministerie van landbouw in de Verenigde Staten begon naar aanleiding van dit succes een programma voor mensen die met soortgelijke projecten ex-gevangenen weer aan werk willen helpen. Hoe vruchtbaar Sneeds idee is, blijkt uit het grote aantal steden met soortgelijke tuinen.


Ook van duimendraaien val je af

Zestien vrijwilligers deden mee aan een onderzoek naar gewichtsafname. Zij kregen gedurende acht weken duizend calorieën extra per dag en mochten in die tijd niet trimmen, joggen, aerobics of andere oefeningen doen om af te vallen. De proefkonijnen werden vetgemest, maar de één kwam slechts drie pond aan en de ander wel zestien! Dat verschil in gewichtstoename was te opvallend om niet nader te worden onderzocht. De wetenschappers ontdekten, dat degenen die bijvoorbeeld veel zitten te draaien in hun stoel, met hun voet wiebelen of duimendraaien, veel meer calorieën verbruiken dan mensen die stilzitten. Elke beweging, hoe klein ook, helpt. Zelfs door rechtop te staan verbruik je calorieën! Wie wil afvallen, maakt al een goed begin door de afstandsbediening te laten liggen en handmatig op een ander kanaal af te stemmen.


Educatie gaat voor alles

De gemiddelde levensverwachting in Zambia is 37 jaar. Aan voorlichting over gezondheid en hygiëne is een groot gebrek. Zeventig procent van de mensen in Zambia leeft onder de armoedegrens en kan geen schoolgeld (vijftien gulden per kwartaal) betalen. Zambia telt bovendien 400 duizend kinderen zonder vader en/of moeder en ook zij krijgen geen voorlichting. Elke zakenman, boer of politicus in Zambia is het erover eens dat educatie de hoogste prioriteit moet krijgen. Veel gemeenschappen hebben nu hun eigen school opgezet, waar de kinderen onderwijs krijgen voor een paar kwartjes per kwartaal en als zij ook dát niet kunnen opbrengen, mogen ze voor niks de klas in. Vrijwilligers van de overkoepelende en financieel ondersteunende organisatie ZOCS (Zambia Open Community Schools) of uit de gemeenschap zelf, geven er les. De scholen proberen zo snel mogelijk financieel onafhankelijk te worden door het fokken van dieren en de verkoop van landbouwproducten, zelfgemaakte kleding en aardewerk. De kinderen leren op die manier meteen een vak. In sommige gevallen bouwen ze ook eerst zelf hun school. Ondervoede kinderen profiteren van wat de schooltuin oplevert, want met een lege maag kun je niet leren. Oudere kinderen helpen jongere schoolgenoten en ook kinderen met een leerprobleem of -achterstand worden opgevangen. Zo doen we dat in Zambia.


Vis naar de haaien

'Vissen met sleepnetten is als oogsten met bulldozers', zegt Carl Safina, maritiem wetenschapper. Met die netten zijn weliswaar enorme vangsten mogelijk, maar de schade is óók enorm. Ten eerste woelen de netten de bovenste laag van de zeebodem om, waarmee de voedingsbron voor garnalen en kleine visjes verdwijnt. Ten tweede egaliseren de netten die bodem, waardoor kleine vissoorten meer moeite krijgen zich te verschuilen. Dank zij de voortschrijdende technologie zijn de netten tegenwoordig veelal voorzien van wielen, waardoor zij ook inzetbaar zijn op koraalriffen, mosselbanken en plaatsen waar veel stenen op de bodem liggen, die de trawlers vroeger links moesten laten liggen. Deze manier van bevissing heeft al tot uitputting van sommige visgronden geleid en bedreigt dus ook de visserij zélf, beweren sommige deskundigen. Zij schatten, dat trawlers per jaar honderd maal meer oppervlakte verwoesten dan er op land ten prooi valt aan ontbossing.


Denk jezelf beter

Als placebo's zoveel mensen helpen, waarom zouden artsen het gebruik ervan dan afwijzen omdat zij onwetenschappelijk lijken, vroeg de arts Herbert Benson zich af. Hij begon een intensieve studie naar de rol van het geloven in het eigen genezingsproces. In sommige gevallen bleek een placebo even goed te helpen als een antidepressivum, terwijl een andere placebo in 55 procent van de gevallen even goed hielp tegen pijn als codeïne of aspirine. Ruim veertig procent van de kale mannen die een placebo namen om de haargroei te bevorderen, kreeg meer haar. De geest overwint de realiteit, concludeerde de New York Times. Maar daar moet je in geloven.


www.hondenlul.com

In de VS reserveerden organisaties voor mensenrechten en particulieren domeinnamen als neger.net, jood.com, homo.org, bij wijze van zelfverdediging. Ze voorkwamen op die manier dat surfende racisten, antisemieten, potenrammers en andere onfrisse lui zulke sites zouden misbruiken voor discriminerende praktijken. Sue Beckwith, eigenaresse van de domeinnaam dyke.com (dyke is een scheldwoord voor lesbienne), bedacht dat zij lesbiennes geen dienst bewees door de domeinnaam alleen uit handen van anderen te houden en niet zelf te gebruiken, maar dan positief. Sue maakte van haar dyke.com een plek die juist bestemd is voor lesbiennes. Jack Lakey opende zijn faggot.org voor homoseksuele mannen en de eigenaar van nigger.com is op die site voorlichting gaan geven over rassendiscriminatie.


Kalebasmoes in de intercity

De Duitse exploitant van restauratiewagons zag wel wat in de verkoop van ecologische maaltijden in de trein. Omdat de Deutsche Bahn het milieubewust reizen wilde koppelen aan ecologisch smikkelen, besloten zij tot een proef. Die test overtrof de stoutste dromen van de hofmeester. Hij verkocht in juni achttienduizend onbespoten-groentenschotels voor DM 12,80, terwijl het eigen personeel braaf zijn vierduizend bordjes leeg at. Dat smaakte naar meer en sindsdien vermeldt de menukaart in alle 270 internationale en intercity-treinen in geheel Duitsland elke maand een nieuw gerecht met macrobiotische ingrediënten, zoals kalebasmoes met aardappelen en rundvlees (DM 16,80). Volgende maand eten we verantwoorde gehaktballen met ui en paddestoel/aardappelsalade (DM 19).

Geen basketball zonder badmuts

Cindy van den Bremen wilde een positieve bijdrage leveren aan de integratie van allochtonen en ontwierp de sporthoofddoek voor moslimmeisjes, die tot nu toe zonder badmuts of coltrui niet mee konden doen met de gymles. Cindy hoopt dat haar hoofddoek een modeaccessoire wordt, waarvoor ook andere meisjes warm lopen. De hoofddoek moet zijn plaats krijgen in de normale kledingrekken. Ook de imam is enthousiast.

Een, twee, drie, vier, hutje van papier

De hutten die we als kinderen bouwden waren vaak nogal krap. Maar knus. En goedkoop, want je gebruikte ouwe dekens en stoelen en planken. Als we groot en sterk zijn geworden gaan we in grote, ruime huizen wonen, waarvoor we vaak krom moeten liggen. Nogal een verschil met die vroegere hut: daar hoefde je alleen maar krom ín te liggen. Er zijn mensen die zo sterk terugverlangen naar het hutgevoel dat ze zelf een woning bouwen van alternatieve bouwmaterialen zoals rotsblokken, afval, boomstammen, strobalen, autobanden en zelfs: papier! Dat laatste doet denken aan het hutje van de drie kleine biggetjes, omgeblazen door de grote boze wolf, maar het betreft hier industrieel papier-maché, ook wel bekend als vezelcement. Het is licht, vormvast, sterk, brandvertragend en isoleert. Als je er zand aan toevoegt heb je een bouwmateriaal dat zijn weerga niet kent, nog afgezien van de lage prijs. Overdag warmt het langzaam op en 's nachts koelt het langzaam af. Je kunt het in droge toestand zagen en dus op elk moment ramen of deuren naar wens aanbrengen. Je kunt het schuren en erin schroeven. Een wondermateriaal, dat al in 1928 werd uitgevonden. Het werd toen geen succes omdat het te goedkoop en te eenvoudig was om winstgevend aan de man te kunnen brengen. Nu de aanschaf van een grotemensenhuis zo in de papieren loopt, stijgen de kansen voor gezellige, goedkope papieren bungalows.

Sinterklaas valt straks op 5 Vertrouwen

Ingenieur, onderwijzer en schrijver Eugene K. Arnold heeft eens nagedacht. Hij stelt voor om het nieuwe millennium een te grijpen om de kalender wereldwijd aan te passen en te uniformeren. Hij wil nieuwjaarsdag op de winterse zonnewende laten vallen en dertien maanden van 28 dagen gebruiken. Januari gaat Hoop heten en december noemen we voortaan Vertrouwen. Daar kan toch niemand bezwaar tegen hebben? Een andere maand zou Uhuru kunnen heten, bekend uit de tv-serie Star Trek. Uhuru wordt zowel in het Arabisch als in het Hebreeuws gebruikt voor Vrijheid. Zuh Way (Chinees voor wijsheid) is ook een geschikte maandnaam, evenals het zuid-pacifieke Aloha, dat zowel hallo als tot ziens betekent. Andere voorbeelden zijn Mir (Russisch voor vrede), Justitia (Latijn voor rechtvaardigheid), Fraternité (Frans voor broederschap) en Freude (Duits voor vreugde). Een voordeel van het systeem is volgens Arnold dat Chinezen, joden, moslims en Hindoestanen allen dezelfde jaartelling kunnen gaan gebruiken, gesteld dat we het schrikkeljaar handhaven. 'Voeg een dag toe aan elk jaar dat door vier of vierhonderd deelbaar is, behalve in de jaren die wel door honderd maar niet door vierhonderd deelbaar zijn.' De schrikkeljaarregel is volgens hem zo goed dat we weer vijfhonderd jaar vooruit kunnen. 'We moeten over twee jaar gewoon een paar dagen weggooien', zegt Arnold. 'De zonnewende op 22 december 2001 is dan nieuwjaarsdag 2002 en de dag erna is zondag 1 Hoop. Voortdurende herhaling van positief geladen namen als hoop, vriendschap en vrede zullen ons helpen die waardevolle begrippen te koesteren. Het derde millennium zou wel eens heftig kunnen worden en we kunnen elke hulp gebruiken.'

Derdejaars Vrede

De universiteit van het noord-Engelse Bradford heeft ook een Vredskundige faculteit. De studie bundelt sociologische, geschiedkundige, politieke en psychologische disciplines. Het gaat er niet alleen om het bestuderen en voorkómen van oorlogen, maar ook van stront in de familie, echtelijke ruzies en zelfs innerlijke conflicten. Volgens professor Ramsbotham is er een nauwe band tussen gebrek aan vrede-in-jezelf en grootschalig geweld. Zijn colleges worden gevolgd door fervente aanhangers van vredesbewegingen, maar ook door dienstweigeraars en ex-militairen. 'Dat levert interessante discussies op. Daar leren de studenten vaak meer van dan uit droge lesboeken', zegt hij.