Email   Print

Lofzang op karate

Na de opkomst van de karatefilms in de jaren tachtig, is deze klassieke oosterse kunst van het vechten met de lege hand in het Westen enorm in populariteit gestegen. Zowel mannen als vrouwen - van jong tot oud - hebben ontdekt, dat karate in lichamelijk, spiritueel en mentaal opzicht méér is dan alleen het vermogen om een stapel bakstenen met één klap doormidden te slaan. Wie aan karate gaat doen, merkt al snel dat het er niet om te doen is aanvallers te overmeesteren, maar om meester te worden over jezelf.

Veel mensen die aan karate beginnen, doen dat om zich te kunnen verdedigen, ingegeven door het toenemende geweld zoals zich dat helaas in onze samenleving manifesteert. De doorzetters genieten van het bijzondere gevoel van macht dat ze eraan ontlenen, een zelfvertrouwen dat is gebaseerd op de zekerheid dat ze zich in bijna iedere bedreigende situatie kunnen verdedigen. Maar al gauw merken ze, dat de lessen over het benaderen van een tegenstander in ieder ander aspect van het dagelijks leven toepasbaar zijn, of het nu gaat om lastige familieleden of onderhandelingen over miljoenentransacties. Het gevoel van eigenwaarde wordt sterker naarmate oude patronen worden doorbroken door systematische, aandachtige oefening. De beoefenaren leren de kunst van de concentratie. Tegelijk met het lichaam wordt de geest sterker, want de leerlingen leren gebruik te maken van de vitale energie - Qi - waardoor hun krachten enorm toenemen.

Karate is ook een uitstekende cross-training, waarbij alle aspecten van de lichamelijke conditie aan bod komen. Het schoppen, boksen, draaien, hurken en de andere bewegingen in hurkzit versterken de spieren en bevorderen het uithoudingsvermogen en de lenigheid. Bij een karatebeweging of karatetrap is ieder onderdeel van het lichaam betrokken. Veel beoefenaars weten te melden, dat ze zijn afgevallen terwijl ze al maanden- of jarenlang last hadden van overgewicht; of dat de bloeddruk daalde en reumatische pijnen verminderden. U zult al wel hebben begrepen, dat karate niet iets is voor watjes. Als u overweegt aan karate te beginnen, bedenk dan wel dat u tientallen buikspieroefeningen, honderden sprongen en duizenden trapbewegingen moet verrichten - tot uw spieren het dreigen te begeven. Wanneer u bijna instort van uitputting, zal uw sensei (leraar) u waarschijnlijk vragen nog één serie te doen om te bewijzen dat uw geest onoverwinnelijk is en dat u nóóit opgeeft. Bedenk, dat u continu blijk moet geven van zelfdiscipline, nederigheid en respect voor anderen. Bedenk, dat er één jaar voor nodig is om je alleen nog maar de basisvaardigheden eigen te maken - van de eerste zwarte band is pas sprake na drie tot vijf jaar. Bedenk, dat volgens de ervaring van instructeurs vijfenzeventig procent van de nieuwe leerlingen binnen een half jaar weer stopt.

Om goed te worden in karate moet u ten minste eenmaal per week les nemen en viermaal per week een uur of langer oefenen. In het begin lijkt dat traag, saai en zelfs vernederend, maar alleen door voortdurende oefening van de grondbeginselen komt u vooruit en ontwikkelt u de juiste vorm in de zelfverdedigingstechnieken. Goede trapbewegingen ontstaan mettertijd - ze komen niet uit de lucht vallen. Als u een school zoekt, ga dan eens bij anderen te rade - de beste scholen adverteren meestal niet. Voordat u zich inschrijft, kunt u beter een bezoekje brengen aan de school en een les bijwonen. Als dat niet mag, kies dan de volgende op uw lijst, want alleen als u de sensei en de leerlingen in actie ziet, kunt u het karakter van de school beoordelen. Als het er té agressief aan toe lijkt te gaan, als er pijnlijke klappen worden uitgedeeld, kies dan een andere. De hoofdinstructeur moet vijf jaar zwarte-bandervaring hebben. Laat u niet verleiden door indrukwekkende trofeeën - die kunt u zelf ook overal kopen en laten graveren! Kies liever een school waar u zich voor een maand kunt inschrijven, of waar althans een proefperiode is toegestaan, dan een waar u zich nog vóór de eerste les voor lange tijd moet vastleggen. Veel scholen kiezen deze laatste strategie vanwege het hoge percentage afvallers.

Karate is een uitstekende sport voor kinderen. En het is de beste remedie tegen pesterij op school. Een kind van een vriendin van mij ging door een hel vanwege deze alom tegenwoordige plaag van het schoolleven. Ze gaf haar drie kinderen op voor karateles. Niets had geholpen tegen het gepest, maar daarna hield het snel op. En niet omdat ze er nu op los beukten... 'Door de training krijgen de kinderen het zelfvertrouwen om bij ruzie weg te lopen, zonder het gevoel te hebben dat ze een mietje zijn', aldus hun opgeluchte moeder. Volgens de sensei zouden de kinderen die hij lesgaf bovendien niet gauw zélf grote pestkoppen op school worden, omdat ze zijn geoefend in de kunst van het vrede stichten. De fantastische lichamelijke conditie, het evenwichtsgevoel en de behendigheid die het gevolg zijn van de karatetraining, zijn ook nog eens mooi meegenomen bij de andere sporten die kinderen - en volwassenen - beoefenen: hun spel zal er duidelijk op vooruitgaan. Hardlopers en wielrenners profiteren van karate door de training van het bovenlichaam, een deel van het lichaam dat zij vaak verwaarlozen. Zwemmers en skiërs hebben voordeel van de schoppen en slagen, waardoor de buikspieren worden getraind. Tennissers zullen merken dat hun spel verbetert: of je nu naar een doelwit uithaalt of met een racket zwaait, mechanisch gebeurt er hetzelfde!

Karate verscherpt de aandach, wat tevens resulteert in een verbeterde concentratie. Bij karate-oefeningen moet je bedenken t hoe je de zwakke punten van je tegenstander kunt uitbuiten en ten eigen bate kunt aanwenden - vaardigheden waarmee je in iedere sport kunt uitblinken. Wie heeft geleerd zich goed te concentreren, heeft daar ook iets aan bij huiswerk of bij een spannende ronde van belangrijke onderhandelingen.