Email   Print

Teamgeest is onverstandig en ongezond

Een ander woord dan 'Mythos' kan Psychologie Heute (augustus 1999) niet verzinnen voor de nadruk die het bedrijfsleven legt op het belang van het team.

Een team, is de heersende gedachte in het management, is efficiënt, creatief en succesvol. Alleen in teamverband zouden complexe problemen kunnen worden opgelost. En wie solliciteert, zal zeker worden getest op het vermogen om met verschillende mensen aan een project te werken. Tachtig procent van de Duitse ondernemers vindt dit vermogen zelfs de belangrijkste kwalificatie. Maar een team ís helemaal geen succesformule, die blindelings kan worden losgelaten op ieder probleem of iedere opdracht. Dat leidt maar al te vaak tot onproductief handelen, waardoor het team meer schade aanricht dan het zou moeten verhelpen. Het lijkt erop, dat het team wordt geïdealiseerd en niet meer ter discussie staat. Zonde, want de economische ontwikkeling van Japan laat haarfijn zien hoe beperkend de groepsgedachte kan zijn. Bovendien kunnen de prestaties van een enkeling briljant zijn; waarom dan niet het team en de enkeling zien als gelijkwaardige alternatieven? Schone kunsten als de literatuur, poëzie en schilderkunst zijn toch niet voor niets het product van eenzaam, hard werken? En zijn de grootste wetenschappelijke ontdekkingen soms het werk van teams? Dacht het niet.

Volgens econoom Fredmund Malik, verbonden aan het managementcentrum en de universiteit in St. Gallen, is het teamverband zeer nuttig gebleken in jagerssamenlevingen, nomadische stammen, in de landbouw en het gezinsleven. Maar toen Adam Smith het 'welbegrepen eigenbelang' introduceerde, waarin het kapitalisme zijn fundamenten vond, nam de arbeidsdeling een enorme vlucht. Niet zonder resultaat voor economisch gewin. Werken in teamverband zou vooral een uiting zijn van een nostalgische hang naar het gecoördineerde samenwerken van vroeger. Dat nu, vindt Malik, is onverstandig. En ongezond bovendien. Uit een onderzoek onder zesduizend werknemers van een Duits bedrijf bleek, dat de invoering van teamwerk de tevredenheid op het werk deed dalen, evenals het welbevinden en de gezondheid van de werknemers. Het uitgangspunt voor de meest ideale werkvorm moet zijn: die ene competente werknemer, die ongestoord zijn werk kan doen. Pas als die niet voorhanden is, tja, dan moet er maar een team aan te pas komen.