Email   Print

Een betere wereld begint bij jezelf

Boekbespreking.

Een van de meest bedreigende problemen is de ongelijke verhouding van voedsel, macht, kennis en geld op wereldniveau. Terwijl de rijke landen in het Westen zich steeds meer verrijken, gaan de arme landen er steeds verder op achteruit. Dat is een beweging waarbij niemand - uiteindelijk óók niet de verwende westerse consument - is gebaat. In feite is het ook een beweging waarvan iedereen zou willen dat die zou worden stopgezet; de miljoenen guldens die burgers in het kader van ontwikkelingshulp jaarlijks op diverse girorekeningen storten, getuigen van weliswaar ongerichte, maar oprechte zorg. Het probleem is, dat niemand lijkt te weten hoe het anders moet en dat er tevergeefs wordt gezocht naar iemand die verantwoordelijk kan worden gehouden om deze problemen op te lossen. Het besef dat het zo niet langer kan, ligt ten grondslag aan Wereld delen, een bundel interviews over toekomstperspectieven die de ongelijkheid kunnen opheffen. Vijftien mensen geven hun visie, onder wie filosoof Hans Achterhuis, bisschop Muskens, beslissingsdeskundige Allerd Stikker, oud-CNV-voorzitter Anton Westerlaken en bevrijdingstheologe Dorothee Sölle.

Hoewel ze allemaal het beste voor hebben met de Derde Wereld, gaat Wereld delen toch niet ten onder aan een kleffe eensgezindheid. De geïnterviewden hebben uiteenlopende meningen en dat maakt het boek tot een afwisselende collectie gedachte-experimenten, die vaak buiten de gevestigde orde plaatshebben. Hoe wenselijk is een financieel vangnet voor de allerarmsten eigenlijk, als dat de traditionele zorg en solidariteit binnen een familie kan aantasten? En is het niet een teken van superioriteit te denken dat wij, westerlingen, de meest aangewezen personen zijn hun problemen op te lossen? Henk Tieleman, hoogleraar godsdienstsociologie, merkt op dat het bedrijfsleven wel tot verandering geneigd is en ook bewust probeert richting te geven aan duurzame en verantwoorde producten, maar dat de politiek en de consument achterblijven. Uiteindelijk ligt de verantwoordelijkheid bij onszelf. Daarover zijn de geïnterviewden het wel eens. Wij zullen hier in het rijke Westen een mentaliteitsverandering in onze houding moeten doorvoeren, te beginnen bij het nastreven van een bewuster koopgedrag. Of, zoals Bob Goudzwaard, hoogleraar cultuurfilosofie, deze 'beperking' fraai omkeerde: 'We moeten leren wijsheid te hebben ten opzichte van ons eigen geluk.' Marco Visscher