Email   Print

Waar is de wc?

Millenniumprobleem inspireert herleving burgerzin.

Millenniumprobleem of niet, de onderstroom verheugt zich al op een chaotische jaarwisseling met uitvallende straatverlichting, afgesloten telefoonlijnen en verstoorde computers. Eindelijk een unieke kans om het rotsvaste geloof in technologie om te buigen in gezond wantrouwen en een uitgelezen mogelijkheid met de buren samen te werken om de buurt voor te bereiden op wat mogelijk komen gaat. Kortom: het nieuwe millennium had niet op een beter moment kunnen komen.

Het probleem zit hem in de computers die jaartallen herkennen aan de laatste twee cijfers. Problemen dus als het jaartal van '99 naar '00 verspringt. Omdat zoveel computers op elkaar zijn aangesloten, kan één computer die niet 'millenniumveilig' is gemaakt, alsnog vele andere verstoren. Wereldwijd trekken bedrijven en overheden meer dan zeshonderd miljard dollar uit om het probleem te verhelpen, heeft de Wereldbank berekend. Y2K - computertaal voor het jaar 2000 - voelt aan als verraad, beargumenteert Wired (april 1999). Jarenlang wordt verteld, dat de weg naar de toekomst langs de technologie loopt, blijkt die weg opeens een hobbelig pad te zijn geworden. Het millenniumprobleem, vindt het tijdschrift, tart het geloof in de digitale technologie, dat haast religieus van aard was. Die feilbaarheid van computers hoeft helemaal niet zo vreselijk en allesvernietigend te zijn als bedrijven, politici en journalisten vaak beweren. Het zou namelijk wel eens kunnen zorgen voor een herleving van de burgerzin. Steeds vaker komen geluiden op, dat Y2K zal zorgen voor een gevoel van saamhorigheid onder de burgers (zie ook Ode 23). Communities (lente 1999) ziet het al helemaal gebeuren: mensen zoeken hun buren op om zich te organiseren en hun huizen en de buurt voor te bereiden op een mogelijk catastrofale nieuwjaarsnacht. Maar ook enkele 'erkende' futurologen voorspellen, dat bij grootschalige problemen de mensen zullen samenwerken om de problemen op te lossen. De paranoia die alle apocalyptische scenario's veroorzaken, kan nog meer schade aanrichten dan de computers, citeert The Futurist (april 1999) een spreker op een speciale Y2K-conferentie van de World Future Society. 'Onderschat niet ons menselijk vermogen om te reageren op tegenspoed.' Utne Reader heeft het grondig aangepakt en heeft een Y2K Citizen's Action Guide uitgegeven, die ook op Internet is te vinden (www.utne.com/y2k). Het tijdschrift heeft een handleiding samengesteld met praktische tips over hoe je een gemeenschap moet samenbrengen om naar oplossingen te zoeken. Hoe nodig je mensen uit, hoe vat je het millenniumprobleem samen, hoe zorg je voor reacties van de bezoekers, hoe kom je uiteindelijk in actie? Nuttige tips, maar vooral erg compleet: tip twee bij het ontvangen van de buren, is 'laat iedereen weten waar het toilet is'. Toch is de publicatie van Utne Reader meer dan een overlevingsgids: er staan ook aardige achtergrondverhalen in over de psychologische en emotionele uitdagingen van Y2K. De millenniumwisseling kan de eerste crisis worden die we al ver van tevoren hebben zien aankomen en tot op de minuut nauwkeurig hebben voorspeld. Dan zou het toch gek zijn, als latere geschiedenisboekjes moeten vermelden dat wij alle verantwoordelijkheid van ons hebben afgeschoven naar de computerprogrammeurs en overheden?