Email   Print

Peter Duesberg

Kop van jut.

In december 1987 - ruim drie jaar na de beruchte persconferentie van Robert Gallo - publiceerde professor Peter Duesberg, viroloog en moleculair bioloog aan de universiteit van Californië, zijn eerste studie over hiv en aids. Duesberg was toen een zeer gevierd wetenschapper, hij werd the golden boy van de virologie en 'de meest vooraanstaande retroviroloog' genoemd. Duesberg had een groot deel van de laboratoriumtechnieken om retrovirussen en hun genetische samenstelling te bestuderen, ontwikkeld en was de eerste die ontdekte dat bepaalde genen kanker veroorzaken. Als gevolg hiervan werd hij tot de prestigieuze Amerikaanse National Academy of Sciences toegelaten en ontving hij als 'buitengewoon onderzoeker' 350.000 dollar aan overheidssubsidies.
De carrière van Duesberg verliep zeer voorspoedig, totdat hij een bom legde onder de heersende aids-leer. Duesbergs stelling dat aids geen virusinfectie is, maar een ineenstorting van het immuunsysteem - veroorzaakt door drugs en andere niet-besmettelijke risicofactoren - was te controversieel. Ook zijn uitspraken over AZT - 'aids op recept' - en de hiv-test - 'zou moeten worden verboden' - werden hem niet in dank afgenomen. De Amerikaanse overheid beschouwde Duesberg als een public relations probleem. De zaak lag uiterst gevoelig. Het merkwaardige is, dat vrijwel niemand een serieuze poging doet om Duesbergs argumenten te weerleggen. Gallo weigert bijvoorbeeld al jaren om een openlijk debat aan te gaan. Ook weigert Gallo - net als veel van zijn collega's - om het onderwerp met de pers te bespreken. Ook de belangrijkste medisch-wetenschappelijke vakbladen hebben zich van hun allerslechtste kant laten zien door Duesbergs onderzoeken te weigeren of belachelijk te maken. En toen men echt geen argumenten meer kon vinden, werd er op de man gespeeld. Hoewel Duesbergs eerste stukken in het prestigieuze Cancer Research werden afgedrukt, hebben tijdschriften als Nature zijn onderzoeken consequent geweigerd. Hoofdredacteur Sir John Maddox stond hem slechts enkele honderden woorden toe als antwoord op een meer dan tweeduizend woorden tellend artikel waarin hij niet alleen professioneel, maar ook persoonlijk werd aangevallen. Ook openbare discussies om de - op zijn zachtst gezegd - oncomfortabele implicaties van Duesbergs gedachtegoed onder de loep te nemen, werden vaak op het laatste moment afgeblazen of zijn tegenspreker kwam niet opdagen. Inmiddels is Duesberg zijn subsidie, zijn leerstoel en zijn prestige kwijt. Hij dient als voorbeeld om te laten zien wat er gebeurt, als je je mond opendoet. Van genomineerd voor de Nobelprijs tot nobody is de korte samenvatting van zijn verhaal. Duesberg is echter nooit alleen geweest in zijn kritiek. Artsen en onderzoekers over de hele wereld hebben van het begin af aan niet in Gallo's verhaal geloofd. Velen hebben zich in de loop der jaren achter Duesberg geschaard. Dit groeiende leger andersdenkenden heeft zich in 1991 verenigd in The Group for the Scientific Reappraisal of the Hiv/Aids Hypothesis. Ze informeren elkaar via een nieuwsbrief, een magazine en Internet.