Email   Print

Schadelijke zendmasten

Het risico van elektromagnetische straling vraagt om voorzorgsmaatregelen.

Op de reclameborden vechten de aanbieders van mobiele telefonie een verwoede concurrentiestrijd uit. Dat is een voor de consument prettig zichtbaar gevecht. Maar achter dat gevecht gaat onzichtbaar een potentieel gevaar schuil: de elektromagnetische straling veroorzaakt door een snel groeiend aantal zendmasten. Nu staan er zo'n 5000 gsm-zendmasten in Nederland, eind volgend jaar zal dat aantal naar schatting zijn verdubbeld. 'Officieel', volgens een rapport van de Gezondheidsraad van ruim twee jaar geleden, hebben de zendmasten geen schadelijk effect op de gezondheid. Niettemin is er veelvuldig sprake van een samenhang: waar elektromagnetische velden zijn, doen zich bepaalde ziekteverschijnselen voor. Zo zijn er de klachten van glazenwassers die met barstende hoofdpijn naar beneden komen als ze een tijd in de buurt van een zendmast hebben gewerkt. Bewoners van flats waarop een gsm-mast staat, klagen over slapeloosheid. En dan is er het mogelijke verband tussen leukemie en elektromagnetische straling. Het bewijzen van zo'n verband is complex en kan meer dan tien jaar vergen. Kanker ontstaat nu eenmaal niet van de ene op de andere dag. Eind jaren vijftig zaten Amerikaanse soldaten nog op tribunes in de woestijn te kijken naar een 'veilige' explosie van een atoombom. Het heeft ook lang geduurd voordat onomstotelijk vaststond dat roken kanker kon veroorzaken. Intussen neemt de hoeveelheid elektromagnetische straling in de leefomgeving van vele mensen - vooral ook door de explosieve groei van het gsm-net - snel toe.

Er lopen in de hele wereld voortdurend onderzoeken naar de effecten van elektromagnetische velden op de gezondheid. Alleen al dat feit geeft aan dat er reden is om voorzorgsmaatregelen te treffen. Waarom zouden zendmasten op allerlei plaatsen in woongebieden worden geplaatst, als dat helemaal niet nodig is. Technisch is er geen enkel bezwaar tegen het plaatsen van de masten buiten de stedelijke centra. Zo'n beleid voert Zwitserland bijvoorbeeld. Daar mogen zenders voor mobiele telefonie niet op woningen, scholen en ziekenhuizen worden geplaatst - zelfs niet in de directe omgeving. Maar die beperking heeft geen gevolgen voor de effectiviteit van het Zwitserse mobiele netwerk. In Nederland heeft een enkele gemeente - Dordrecht - onder druk van bewonersprotesten inmiddels beperkingen gesteld aan de plaatsing van gsm-masten in woongebieden. En in de Haarlemmermeer is zelfs besloten om een aantal zendmasten van de daken van woningen af te halen. Intussen gaat in het grootste deel van het land gaat de mobiele wedloop ongehinderd verder. En daarmee worden onnodige risico's genomen.