Email   Print

Meer met minder

Dure spullen: de status van de minimalist.

Het mag dan wat onwerkelijk zijn en alleen daarom al is en blijft het voor velen gewoon een reclamespotje: man laat agenda, mobiele telefoon, horloge en trui achter op de steiger om dobberend in een bootje te genieten van zijn pilsje. In feite staat deze televisiereclame van Grolsch niet op zichzelf. Ze is de vertolking van een sterker wordend algemeen gevoel en de eerste voorzichtige aanwijzing voor een tendens die je 'minimalisme' zou kunnen noemen: genoegen nemen met wat minder.

Je ziet het bij de ware vrekken, maar een minder krampachtige 'consumindering' is in opmars bij mensen die geen enkele gelijkenis vertonen met een vrek. Ze zijn vaak welvarend, hebben luxe apparatuur, besteden veel geld aan vakanties in verre oorden. Niet echt de levensinvulling van een vrek, dus. Deze nieuwe 'minimalisten' moeten niets hebben van overschot en teveel. Ze willen terug naar de essentiële dingen in de dingen. Het gaat hen om rust, inhoud en kwaliteit.

Minimalisten hoeven geen volle huiskamers. Niet zeven ingelijste stillevens van bloemschikkingen aan de muur. Geen twee meter hoge boekenkasten in de kamer. Geen overvolle klerenkasten met tientallen stropdassen en overhemden. Weg met het teveel. Want, denken ze, als je veel hebt, dan moet daar ook wel pulp bij zitten. En wat doen ze met het geld dat ze daarmee besparen? Juist, daar kopen ze dure spullen voor: één prachtig schilderij. Eén plankje met de mooiste boeken. Niet meer dan twee mooie zijden Italiaanse dassen.

Het Japanse warenhuisketen Muji, met wereldwijd inmiddels meer dan tweehonderd vestigingen, waarvan zeven in Londen, heeft zijn huisstijl minimalistisch gehouden. Onderbroeken met paddestoelstippen of een grappig bedoeld slurfje eraan kun je daar niet kopen. Bij Muji is alles eenvoudig. In ontwerp en in gebruik .

Het is minder opmerkelijk dat de trend tot minimalisme zich juist bij de veelverdieners ontpopt dan het wellicht lijkt. Gewoonlijk probeert de 'hogere klasse' van de bevolking zich te onderscheiden van de 'lagere'. Dat gebeurt door middel van kleding (duur), vakantiebestemmingen (ver en veel), huisinrichting (chic), noem maar op. Nu is er iets vreemds aan de hand. De 'hogere klasse' raakt overvol. Het is alleen aan de euro te danken, dat er straks een abrupt einde komt aan het gestaag groeiende aantal miljonairs. Door deze overbevolking zien de leden van die club zich nu genoodzaakt om zich van elkaar te onderscheiden.

In de Middeleeuwen waren wilde eetpartijen geliefde activiteiten voor de rijke adel. Flinke hoeveelheden vlees werden weggeschrokt, terwijl de meeste burgers en boeren met veel minder genoegen moesten nemen. Dik zijn was een statussymbool, zoals nu veel spullen nog altijd statusverschaffend zijn. Maar toen de burgerij opkwam, wilde de heersende elite zich onderscheiden door een sterke mate van zelfbeheersing, in dit geval: minder eten. Dat is nog steeds het geval. Een restaurant waar je tegen een vaste, niet eens zo hoge prijs zoveel spareribs mag eten als je aankunt, is populair onder mensen die niet bij de toplaag van de samenleving zitten. Een restaurant dat als 'chic' bekendstaat, daar liggen de eetborden niet vol. Integendeel, drie halve aardappelen en een bescheiden stukje vlees voor een relatief hoog bedrag: dat is daar gangbare kost. En inderdaad, corpulentie is niet meer de mode van de veelverdieners; eerder wordt ze gezien als het symbool van onbeheerste vraatzuch.

Misschien is dit het begin van een nieuw speerpunt van het minimalisme: spullen. En dan blijken die souvenirs op de vensterbank, de uitdijende garderobe en de glazen wandkast met prullaria straks moeizaam en voor niets bij elkaar gespaard.