Email   Print

Het gezag is dood

Na weer een parlementaire enquête staat de burger er alleen voor.

De negentiende eeuw heeft ons de dood van God opgeleverd. Toen kwamen er twee wereldoorlogen met de grootste verschrikkingen die we ooit hebben gekend. Maar we leven nog - wij wel. God hebben wij omgebracht, maar wat nog leefde was het openbaar gezag. We kennen nog het nostalgische beeld van de dokter, de notaris en de bovenmeester in het dorp, en van de industrieel, de bankier en de magistraat in de stad. De samenleving werd op zijn Rommeldams bestuurd door een bekwame elite. Die zorgde voor onderwijs, economische ontplooiing, zorg voor de armen en handhaving van het recht. Zelfs als er buiten de grenzen oorlog was, konden wij rustig gaan slapen.

Helaas, wat is er veel veranderd. De parlementaire enquête naar de El Al Bijlmerramp onthult ons ambtenaren die dossiers geheim houden en clandestiene afspraken maken, op grond van particuliere opvattingen over buitenlands beleid of welke andere bizarre beweegreden dan ook. Ministers laten zich gebruiken als postbodes voor stukken waarvan ze geen benul hebben en doen dan alsof ze toch voor de inhoud kunnen instaan. Een paar weken eerder klapt een medewerker van het RIVM, het milieuonderzoek-bureau van het rijk, uit de school met de mededeling dat alle daar geproduceerde rapporten over de kwaliteit van water en bodem luchtfietserij zijn. Die fantasierapporten zijn intussen wel gebruikt voor maatregelen die echte bedrijven en echte banen om zeep hebben geholpen en spelen nu nog een rol in het schimmengevecht met cijfers en prognoses rond Schiphol. Een getergd vakblad voor advocaten stelt intussen een zwarte lijst op van de slechtste kort geding-rechters. Dat zijn presidenten van rechtbanken, niet de geringsten in de rechterlijke macht. Sommigen schijnen hun vonnissen door beginnende stagiaires te laten maken en anderen laten zich leiden door luimige persoonlijke voorkeuren. Op diezelfde en andere rechtbanken maken officieren van justitie stomme procedurefouten waardoor zware criminelen hun straf ontlopen. Een tijdje eerder - tijdens de IRT enquête - werd duidelijk dat de Nederlandse politie zelf een tijd lang de grootste drugshandelaar van West Europa is geweest.

Intussen kijkt er niemand meer op van dominees, pastoors en kinderrechters die pedofiele relaties onderhouden met jongeren in hun omgeving of van gemeenten die giftige stoffen dumpen waar niemand anders dat mag. En dat leerkrachten, ouders en kinderen nog steeds gelaten de ene onderwijsverandering na de andere over zich heen laten storten door een dolgedraaide nota- en circulairedrukkerij in Zoetermeer is bijna niet te geloven.

God is dood; wij hebben hem omgebracht. Het gezag is dood; het heeft zichzelf de das omgedaan. Staan we er dan echt helemaal alleen voor?