Email   Print

Ecotoerisme: Op weg naar de schone vakantie

Het snelgroeiende wereldwijde toerisme ondermijnt steeds vaker het milieu en daarmee zijn eigen toekomst.

Een kleine greep uit recente toeristische rampen: koraalriffen die door cruiseschepen en duikers worden beschadigd, beschermde diersoorten die worden gevangen voor de souvenirhandel, vliegvelden die natuurgebieden verstoren, strandhotels die als paddestoelen uit de grond schieten en hun riolering achteloos in zee storten. 'Het is diep triest dat we wereldwijd het milieu kapotmaken', zegt Nico Visser, voormalig strateeg van het ministerie van landbouw. Nu zet hij zijn kennis en ervaring in bij Travel Unie, de Nederlandse dochter van het grootste reisconcern van Europa TUI, vooral bekend via merken als Arke, Holland International, Isropa-reizen, Fit en My Way. 'Het is mijn taak om de kreet "duurzaam toerisme" te vertalen in beleid en actie voor bestemmingen van deze reisorganisaties. We willen in 2030 nog steeds leuke vakanties verkopen, maar als we niet zorg dragen voor de milieuaspecten op en rond de toeristische bestemmingen, dan kunnen we dat wel vergeten.'

Om de eerste zaden voor duurzaam toerisme in de organisatie zelf te planten wil Visser het 'vervoer, verblijf en vermaak' van Travel Unie grondig aanscherpen. 'Het vervoer naar onze vakantiebestemmingen blijft vervuilend. We willen dan ook praten met toeleveranciers - zoals vliegmaatschappijen en andere vervoerders - over de milieuvriendelijke aspecten rond het vervoer van onze toeristen. We kunnen daar als organisatie een sturende rol in spelen. Zo heeft vliegtuigfabrikant Boeing enkele jaren geleden een nieuw type milieuvriendelijk vliegtuig in productie durven nemen, omdat enkele tientallen van deze vliegtuigen werden besteld via ons zusterbedrijf Hapag en chartermaatschappij Transavia, waarvan wij de belangrijkste klant zijn.'

Ook de bouw van nieuwe accommodatie in vakantielanden vraagt om directe sturing vanuit Travel Unie. Het Duitse zusterbedrijf heeft al een lijst van milieueisen waaraan een hotel of pension dient te voldoen om in een van de reisbrochures te kunnen worden opgenomen. Dat varieert van het gebruik van duurzame bouwmaterialen tot de afvalwaterverwerking. Dat systeem zou nu ook in Nederland moeten worden geïntroduceerd. Ook toeristisch vermaak wordt kritisch bekeken. Dus niet meer parachutespringen boven beschermde natuurgebieden en ook geen jetski's die veel lawaai maken, vervuilend zijn en alleen plezier aan de bestuurder bieden. Maar wel duurzame en milieuvriendelijke activiteiten zoals zeilen, wandelen, fietsen, zwemmen en culturele excursies.

Visser onderstreept, dat het een kwestie van lange adem zal zijn, voordat duurzaam denken in de toeristische branche werkelijkheid is. Samen met zijn collega's uit Duitsland en Zwitserland gaat Visser het duurzame toerisme zowel intern als op locatie in de wereld promoten. 'De komende jaren gaan we lokale ondernemers, reisorganisaties en overheden wereldwijd stimuleren om de natuur te beschermen tegen het oprukkende massatoerisme. Als concern kunnen we dat doen door te helpen om natuurgebieden officieel tot beschermd gebied te laten verklaren.' Om inzicht te krijgen in de milieusituatie van de tientallen vakantielanden maakt TUI inmiddels jaarlijks een milieurapportage per bestemming. Deze actieve betrokkenheid bij het milieu en de lokale cultuur moet beleidsmakers en hoteleigenaren in de toeristische landen tot nadenken en actie aansporen. 'We beginnen rustig en kleinschalig', zegt Visser. 'Om onze relaties ineens voorwaarden voor duurzaam toerisme op te dringen, is niet reëel. Want ook al is TUI het grootste reisconcern van Europa, als wij zeggen dat we een vakantiebestemming willen schrappen omdat we het lokale beleid onverantwoord vinden voor milieu en cultuur, dan staat de concurrentie toch direct klaar om in dat gat te springen. Liever actief bijsturen dus, dan direct afkappen.'

Ecotoerisme heeft veel te bieden: zo kunnen reizen in de jungle van Suriname voorkomen, dat bomen worden gekapt en bijdragen aan de lokale economie. Voorlopig heeft Nico Visser de tijd om zijn ideeën vorm te geven en contacten te gebruiken voor zijn taak. In 2001 hoopt hij de Nederlandse toerist een reispakket te kunnen bieden, waarbij hij zich geen zorgen hoeft te maken over de gevolgen voor milieu en natuur op de plaats van bestemming. 'Als we de natuur en lokale culturen nu niet beschermen, dan kunnen volgende generaties er niet meer van genieten. De vakantie in 2030 moet er één zonder zorgen worden, in een schone omgeving, in een mooie natuur.'