Email   Print

Speuren in de sarcotheek

Reïncarnatie als alternatief voor het hiernamaals.

Het geloof in karma en reïncarnatie lijkt voor velen het redelijk alternatief te worden voor het tanende geloof in een hiernamaals. Begrippen als hemel en hel zijn zo abstract, dat het moeilijk is je er iets concreets bij voor te stellen. De filosofie van karma - iedere actie heeft een vergelijkbare reactie tot gevolg - is logischer dan rechtsaf naar de hemel en linksaf naar de hel. Bovendien, als reïncarnatie inderdaad bestaat, dan kun je in het hiernumaals heel concreet aan je hiernamaals werken. Niks zweverigs aan. Als je benieuwd bent naar je vorige levens, kijk je naar je huidige leven. Als je meer wilt weten over een volgend leven, dan kijk je naar hoe je in dit leven met situaties omgaat. Wie vanuit reïncarnatie en karma denkt, voelt zich verantwoordelijk voor zijn eigen daden. Niet onbelangrijk, gezien de nonchalance waarmee we tegenwoordig met onszelf, anderen en de wereld omspringen. Hoog tijd dus om de zaak wat serieuzer aan te pakken. Bres (juni/juli 1998) bericht over een team wetenschappers dat een databank - sarcotheek geheten - wil oprichten waarin biografisch materiaal systematisch wordt bewaard. Wanneer iemand na een leven in Rotterdam in Wladiwostòk terugkeert, dan kan hij zijn eventuele herinneringen in de plaatselijke sarcotheek verifiëren.

Via een Internet-achtig netwerk zijn sarcotheken wereldwijd met elkaar verbonden. De vraag is natuurlijk: wat voor gegevens stop je in zo'n databank? Volgens de auteur zou de databank vooral unfinished business moeten bevatten; dingen waarvan je spijt hebt en die je - indien je de kans krijgt - zou willen overdoen. Natuurlijk zijn er altijd mensen die vooral de problemen zien. In WCS (mei/juni 1997) wordt de gepikeerde filosoof Jaap van Heerden opgevoerd, die het over 'reïncarnatie-onfatsoen' heeft. Hij komt tot deze uitspraak naar aanleiding van een meisje dat in haar vorige leven in een concentratiekamp zou hebben gezeten. Van Heerden is bang dat slachtoffers van geweld in vorige levens om erkenning van hun leed gaan vragen. Volgens de filosoof is dit geen goede zaak; de kring van slachtoffers dreigt zich daardoor onbehoorlijk uit te breiden. 'Wat moeten oorlogsslachtoffers van hun onverwachte lotgenoten denken? Het medelijden is banaal geworden. Het meisje ontneemt de slachtoffers hun unieke en tragische lot.' Psychologe Anita de Nennie neemt herinneringen aan vorige levens wél serieus. Ze promoveert er binnenkort zelfs op. In Onkruid (juli/augustus 1998) vertelt ze over haar onderzoek waarbij ze zestig proefpersonen terugnam in de tijd. Vijftig van hen gingen moeiteloos van het ene leven naar het andere. 'Voor de betrokkenen was het een emotionele en indrukwekkende gebeurtenis om kinderen, ouders, neven, nichten, broers, zussen, vrienden en partners in andere levens te zien.' Het schijnt dat sommige zielen in de fase tussen het ene en het volgende leven afspreken om elkaar weer te zien; soms om alsnog iets uit te werken en soms om elkaar te ondersteunen bij nieuwe ontwikkelingen. Eén van de voorlopige conclusies van het onderzoek is het belang van liefde. 'Levens waarin relaties met anderen een grote rol speelden, werden door de proefpersonen als waardevoller ervaren dan levens waarin ze hoge posities hadden bekleed. Na een leven vol roem en topfuncties bleef meestal alleen een gevoel van eenzaamheid hangen.' Handlijnkundige Joost Verstappen begrijpt overigens niet goed waarom mensen vaak zo blij zijn als blijkt dat ze elkaar uit een vorig leven kennen. 'Want dat betekent vaak niets anders dan dat hun relatie zo ingewikkeld was dat ze het niet in één leven rondkregen. Aan de andere kant, het is ook een enorm voorrecht dat je de kans krijgt nu je karma op te lossen.'

Of je nu in reïncarnatie gelooft of niet, doet er misschien niet zoveel toe. In de roman 'Diepe rivier' van de Japanse schrijver Shusako Endo overlijdt de vrouw van Isobe aan kanker. Vlak voordat ze overlijdt, zegt ze dat ze in een volgend leven in India zal terugkeren. Isobe gaat op zoek maar vindt zijn vrouw niet terug. Hij vindt echter wel iets anders. Gedurende zijn huwelijk besteedde Isobe weinig aandacht aan zijn vrouw, maar toen hij op zoek ging naar haar reïncarnatie, kwamen allerlei herinneringen weer boven: simpele alledaagse gesprekken die hij zich woordelijk voor de geest kon halen. Door haar in India te zoeken, riep hij haar opnieuw tot leven.