Email   Print

Roel van Duin, de dokter en de dood

Goed leven betekent ook dat je het goed moet kunnen verlaten.

Er is een man van 64 die twee jaar geleden van een herseninfarct is hersteld. Hij voelt zich een beetje duizelig en gaat naar de dokter. Die zegt dat hij een virusinfectie heeft en stuurt hem naar huis met een recept voor paracetamol. Na een paar weken is het niet over, integendeel, hij krijgt last van oriëntatieproblemen en geheugenverlies en gaat naar een andere arts. Ook die heeft het over een ontsteking. Oppassen, maar wel naar huis. Na verloop van tijd is dat niet uit te houden. Naar het ziekenhuis, en daar blijkt zijn hoofd vol kankergezwellen te zitten, met uitzaaiing in het hele lichaam. Een jaar na zijn eerste doktersbezoek is hij dood.

Schande? Moeten die eerste twee artsen, die de tumor niet hebben onderkend, en hem op grond van een totaal foute diagnose met paracetamolletjes hebben weggestuurd aan de paal worden genageld? Je zou het wel verwachten na de verontwaardiging die Roel van Duin heeft veroorzaakt met zijn J'accuse! over zijn overleden vrouw Flora. In beide gevallen ging het over ernstige fouten van therapeuten in wie de patiënten te veel vertrouwen hadden. Als die op tijd hadden gezegd 'ik weet het niet' en er andere deskundigen bij hadden gehaald, of als de betrokken patiënten zelf een second (of third - hoe ver moet je gaan?) opinion hadden gevraagd, dan was misschien genezing mogelijk geweest. Alleen, bij de man van 64 ging het om klassieke geneeskunst van de variëteit 'snijden en pillen geven', en bij de tweede om iemand uit het alternatieve circuit. De verontwaardiging over de falende alternatieve therapeut is groot, en onderwijl wordt tussen de regels gesuggereerd dat hiermee het definitieve bewijs is geleverd dat de hele alternatieve geneeskunst niet deugt.

Intussen geen woord over de artsen die een hersentumor aanzagen voor een virale infectie. Daar was ook niet zo'n bekende en verbaal begaafde aanklager bij. Maar bovendien is het ook helemaal niets bijzonders dat een diagnose fout wordt gesteld, dat een behandeling faalt. Dat gebeurt elke dag, in elke spreekkamer, in elk ziekenhuis, bij elke arts en elke alternatieve therapeut. Wat hier aan de hand is en wat zich wreekt is dat we meestal tegen de dokter zeggen 'dit is mijn probleem, neem jij het van me over.' De meeste dokters doen dat ook, en laten zich zo op de stoel van de priester-magiër zetten. Dat voelt best prettig en bovendien hebben ze daarvoor geleerd. Als dan het wonder niet komt, voelt de gelovige zich bedrogen - of de achterblijver, zoals Roel van Duin.

De dood is niet een technische storing waarvoor je zwaaiend met een garantiebewijs bij de leverancier van het leven schadevergoeding kunt eisen. Dood is een levensfeit, en een geschenk. Het omkadert het leven en geeft er perspectief aan. Als iedereen, die sterft familie en vrienden met gebalde vuisten achterlaat, wordt het sfeertje heel grimmig. Waarover je boos kunt zijn is incompetentie en domheid die patiënten onnodig vroeg het leven kost. Over slechte kruidendokters, en over slechte snijders, receptenschrijvers en bestralingskanonniers. Maar beter dan woede koesteren, is te leren sterven. Goed leven betekent ook dat je het goed moet kunnen verlaten.