Email   Print

Het junkie-manifest

Een lofzang op recreatieve medicijnen.

IK BEN DOODZIEK VAN HET CLICHÉ - gepropageerd door zowel natuurgenezers als artsen - dat we moeten luisteren naar ons lichaam. In plaats daarvan stel ik me een meer wederkerige relatie voor: ons lichaam moet ook naar ons luisteren. Dat wil niet zeggen dat ik het noodlot wil bestrijden met wensdenken. Maar het lijkt me fantastisch als de gezondheidszorg, de farmaceutische industrie, de medische 'beroepsgroep' en de ontwikkelaars van medische technologie zouden streven naar een meer coöperatieve - in plaats van autoritaire - relatie met de 'patiënt'.

DE IN DE JAREN VIJFTIG door Timothy Leary bepleite verandering van de therapeut?patiëntrelatie in de psychotherapie is vrijwel overal doorgedrongen. De therapeut is niet langer degene die optimale geestelijke gezondheid definieert, de geestesgesteldheid van de patiënt beoordeelt en een behandeling voorschrijft. In plaats daarvan krijgen patiënten inzicht in hun actuele gedrag en houding om vervolgens aan de hand van een realistische inschatting van hun mogelijkheden hun eigen doel te formuleren. De therapeut is een 'coach' geworden die de patiënt helpt te bereiken wat hij of zij graag wil.

HET IS HOOG TIJD dat de medische professie dezelfde stap neemt. Zelf lijd ik momenteel aan een maagzweer en aan astma. Deze kwalen belemmeren me om te leven zoals ik zou willen. Sociale smeerolie, zoals bijvoorbeeld samen iets gaan drinken, ligt voor mij vrijwel geheel buiten bereik. Opwekkende middelen kan ik niet meer gebruiken. Nog afgezien van plezier - wat overigens een volmaakt geldige behoefte is - hebben deze belemmeringen hun eigen gevolgen. Door je te bewegen in een door alcohol 'losgemaakte' situatie neemt de kans op nieuwe vriendschappen, relaties, kansen en projecten toe. Door af en toe opwekkende middelen te gebruiken, zou ik mijn productiviteit kunnen opvoeren en momenten van helderheid creëren die nodig zijn voor ingrijpende beslissingen.

ONLANGS RAADPLEEGDE ik enkele artsen over de vraag of de belemmeringen in mijn leefstijl zouden kunnen worden verholpen met krachtiger medicijnen. Drie verschillende artsen vertelden me, dat het inderdaad mogelijk is om krachtiger middelen voor te schrijven die me in staat zouden kunnen stellen om meer te leven zoals ik zou willen, zonder extra pijn. Maar ze weigerden me daarmee te helpen en zeiden dat ik me gewoon had te houden aan de leefregels voor mijn aandoening en dat medicijnen secundair zijn. Deze houding moet veranderen.

IN DE WERELD die ik me in mijn dromen voorstel, kunnen we onze arts gewoon vertellen wat we graag zouden willen; zonder schuldgevoel of taboe. 'Ik zou graag bij het avondeten een of twee glazen bier drinken, dokter. Ik zou graag vijf keer per dag een erectie krijgen en een paar keer per week een opkikkertje nemen. En op zaterdag zou ik de beest uit willen hangen.' Mijn dokter en ik steken onze koppen bij elkaar. De artsen in mijn dromen zijn zo goed geïnformeerd, dat ze me kunnen wijzen op een nieuw hersenmedicijn dat zonder bijwerkingen vasopressine onderdrukt. Een ander medicijn bestrijdt in combinatie met een bepaald dieet de voor mij schadelijke effecten van alcohol. Et cetera. Samen bedenken we een acceptabeler regime.

DIT LIJKT OP DE MOOIE PRAATJES van een junkie - en dat zijn het ook. Maar wat dan nog? De gedachte dat ons lichaam zich dient aan te passen aan onze agenda, is onder feministen en transseksuelen al lang een centraal ideologisch thema. Operatieve geslachtsverandering en borstimplantaten zijn voorbeelden van procedures waarbij artsen zich rekenschap geven van de wensen van het individu en die laten prevaleren boven het absolute ideaal van risicovrije zorg, waarbij ingrepen alleen plaatshebben in het geval van lichamelijke gebreken. In zulke gevallen verandert de arts in een coach en bepaalt de patiënt het doel.

UITERAARD IS autonoom medicijngebruik, zonder tussenkomst van de dokter, iets te veel gevraagd, maar meer samenwerking moet mogelijk zijn. Ik hoop nog te mogen meemaken dat ik als een van de eersten word behandeld als een vrije volwassene.