Email   Print

Groene Revolutie loopt vast

India keert terug naar traditionele landbouw.

DE GROENE REVOLUTIE in India staat te boek als een succes. Hongersnood werd verdreven met een industriële aanpak van de landbouw, met irrigatie, kunstmest en bestrijdingsmiddelen. Maar ruim dertig jaar na de veelgeprezen doorbraak van de jaren zestig, loopt de Groene Revolutie vast. Het grondwaterpeil is dramatisch gezakt en steeds diepere waterputten drogen steeds sneller op. Ongedierte raakt resistent tegen de excessieve hoeveelheden bestrijdingsmiddelen en kunstmest. Voor vele gewassen daalt de gemiddelde opbrengst per hectare. En tot overmaat van ramp stuit de Indiase agrarische export op de wereldmarkt op barrières vanwege het hoge gifgehalte in de producten. Indiase pepers worden om die reden geweerd en een onderzoek van de Internationale federatie van textielfabrikanten wees onlangs uit, dat Indiase katoen wereldwijd een van de meest met landbouwgif vervuilde soorten is. Gevolg: lagere prijzen.

DE ECONOMISCHE TEGENSLAG gaat met veel sociale ellende gepaard. Down to Earth (28 februari 1998) bericht, dat het steeds vaker voorkomt dat boeren zelfmoord plegen omdat zij niet meer in staat zijn hun schulden af te lossen. Het Indiase blad citeert een boer in een dorpje in de centrale deelstaat Andhra Pradesh: 'Sinds het begin van dit jaar is er geen dag voorbijgegaan zonder dat een katoenboer zelfmoord pleegde.' De boeren raken gevangen in een neerwaartse spiraal van landbouwgif en tegenvallende oogsten. Als de oogst tegenvalt, moeten zij meer geld lenen om - dure - kunstmest en bestrijdingsmiddelen te kopen. Meer gif betekent niet alleen oplopende schulden, maar het put ook de bodem uit en produceert resistentie, waardoor de oogst verder terugloopt. De tragiek is, bericht Down to Earth, dat veel boeren - gelokt door de beloften van de Groene Revolutie - gewassen zijn gaan telen die meer opbrengen, maar die niet noodzakelijkerwijs op langere termijn goed gedijen in hun omgeving. Er wordt massaal katoen geteeld omdat daar veel vraag naar is. Maar katoen is een kwetsbaar gewas. Dus wordt er veel gif gespoten. 'Bestrijdingsmiddelen bieden echter geen blijvende oplossing tegen plagen.'

DE WERELDECONOMIE STIMULEERT deze monocultuur. De Indiase textielindustrie verzorgt twintig procent van de totale industriële productie van het land en zelfs eenderde van de buitenlandse valuta-inkomsten. Vroeger - vóór de Groene Revolutie - hielp juist het regelmatig wisselen van gewassen tegen het resistent worden van ongedierte. Daarbij komt, dat het overmatig gebruik van bestrijdingsmiddelen de natuurlijke vijanden van dat ongedierte ondermijnt. De situatie verslechtert verder door de gebrekkige kennis van de Indiase boer, bericht Down to Earth. De boeren beseffen niet, dat zij met hun gifgebruik hun eigen toekomst bedreigen. In tegenstelling tot bijvoorbeeld zijn Nederlandse collega wordt de Indiase boer nauwelijks bijgestaan door een hoog ontwikkelde agrarische wetenschap.

MAAR ER ZIJN HOOPGEVENDE ontwikkelingen. Down to Earth bericht, dat Indiase wetenschappers een biologisch bestrijdingsmiddel hebben ontwikkeld dat de katoenplant tegen ongedierte beschermt. De eerste ervaringen met het middel, dat is gemaakt op basis van een extract van de neemboom, zijn veelbelovend: de katoenopbrengst per hectare neemt weer toe.

DAARNAAST ZIJN ER verschillende Indiase non-gouvernementele organisaties actief om boeren te stimuleren zich weer te concentreren op de teelt van inheemse gewassen. Zo bericht The Ecologist (januari/februari 1998), dat in de deelstaat Madhya Pradesh weer wordt geëxperimenteerd met een tarwegewas dat daar groeide in de tijd vóór de grootschalige irrigatie. Dat gewas is bij uitstek geschikt voor het moessonklimaat. De opbrengst is weliswaar lager in vergelijking met de irrigatievarianten, maar de kosten zijn dat ook. Het gewas vraagt minder kunstmest en bestrijdingsmiddelen, omdat het beter past in de omstandigheden. Bovendien is er geen behoefte aan dure elektriciteit om waterpompen te laten draaien. Per saldo is de boer beduidend beter uit.

THE ECOLOGIST ZIET de ontwikkeling als 'een essentiële stap in het terugdraaien van de sociaal en ecologisch destructieve landbouw' die sinds de Groene Revolutie in India is gepredikt en die thans 'het overleven van de mensheid bedreigt'.