Email   Print

'Nee' heb je... 'ja' kan je krijgen

We zijn het weigeren verleerd

NEE ZEGGEN. Een kunst op zich. Hoe vaak komt het niet voor dat we onszelf 'ja' horen zeggen terwijl we 'nee' denken. Dat we onszelf in allerlei bochten wringen om ergens onderuit te komen. Of dat we veel tijd kwijt zijn met het klaar staan voor anderen, terwijl we daar eigenlijk helemaal geen zin in of tijd voor hebben. 'Ja' zeggen uit schuldgevoel of uit angst als egoïst te worden afgeschilderd. Allemaal situaties die zijn te voorkomen, als we de techniek kennen om op de juiste manier 'nee' te zeggen.

EIGENLIJK ZIJN WE HET VERLEERD. Rond hun tweede levensjaar verkeren kinderen in de zogenaamde nee-fase waarin het merendeel van ouderlijke suggesties negatief wordt beantwoord. Een bepalende fase in onze ontwikkeling. Eenmaal volwassen zijn het, volgens Psychologies (december 1995), echter vaak onze eigen negatieve gedachten die beletten eerlijk voor onszelf uit te komen. 'Als ik weiger dat werk te verrichten, zal ik mijn promotie mislopen', of, 'als ik "nee" zeg tegen mijn ouders, hebben ze helemaal niemand meer om zich over te bekommeren'. Dit soort denken leidt snel tot het compromis met jezelf of met de ander. Terwijl het ingaan tegen de eigen wil vaak alleen maar schade veroorzaakt, emotioneel én fysiek. 'Het is tijd om ons weer met ons gevoel te verzoenen', aldus Psychologies. 'Door continu "ja" te zeggen waar "nee" op zijn plaats was geweest, kan in het lichaam spanning ontstaan die uiteindelijk weer leidt tot hoofdpijn, maagpijn en depressies.'

VOORAL BINNEN RELATIES wordt vaak gekozen voor het compromis. De angst om niet meer aardig te worden gevonden overheerst. Zelfbewustzijn is, volgens Aviva (februari 1998), dan ook een belangrijke stap in het leren 'nee' zeggen. Voor velen een grote stap omdat, zo stelt het blad, mensen niet erkennen dat zij zekere rechten hebben. Het recht om onze eigen behoeften en prioriteiten vast te stellen en deze vervolgens boven de behoeften van anderen te plaatsen. 'Omdat we geliefd willen zijn, hebben we de neiging om onze eigen wensen uit te wissen. Terwijl zelfverloochening uiteindelijk alleen maar frustraties en emotionele barrières tot gevolg heeft.'

'OM ZELFBEWUST TE ZIJN is het allereerst van belang specifiek te zijn', leert Aviva. 'Om te zeggen wat je wilt en wat je voelt. Als je dat hebt geleerd, is het belangrijk om bij je standpunt te blijven en niet afgeleid te raken door degene die jouw verzoek weigert of negeert. Herhaal je verzoek, tot de ander het accepteert. En als je tijd of meer informatie nodig hebt alvorens een beslissing te nemen, vraag daar dan om.'

VOOR DE ASPIRANT 'nee-zegger' biedt Yoga Journal (januari/februari 1998) een lijstje weigertechnieken:

1. Wees eenvoudig en direct. Dit stelt je in staat om zonder excuses krachtig over te komen. Gebruik dit bij ongewenste verkooppraatjes.
2. Wees overdacht. Door wel in te gaan op, en begrip te tonen voor een verzoek kan een stevig 'nee' worden gezegd dat geen ruimte overlaat voor onderhandeling.
3. Verklaar je weigering. Uitleg helpt om te voorkomen dat de verzoekende partij zich beledigd voelt.
4. Zeg 'nee' maar informeer tegelijkertijd naar alternatieven. Dit is het passende antwoord als je wilt doen wat van je wordt gevraagd, maar bijvoorbeeld niet op het gevraagde moment.
5. Herhaal je weigering. Continu op identieke manier 'nee' blijven zeggen tegen een verzoek, bedwingt ook hardnekkige mensen.