Email   Print

Milieuzonden in de Derde wereld

Boekbespreking

In de jaren negentig heeft de confrontatie tussen multinationals en milieubeweging een nieuwe vorm aangenomen. Ze zijn elkaars tegenstander gebleven maar er is in een reeks gevallen ook ruimte gekomen voor gesprekken. Daaraan heeft zeker bijgedragen dat in Europa multinationals als Shell zijn opgebotst tegen acties van de milieubeweging die grote indruk op het publiek en de politiek hebben gemaakt. De 'vergroening' van de politiek in Europa is een kracht waarmee rekening moet worden gehouden, vandaar. Van beide kanten worden grenzen verkend en convenanten gesloten. Het is een weerbarstig proces waarbij de milieubeweging de grote grensoverschrijdende maatschappijen met gezond wantrouwen blijft volgen. Maar er is ook sprake van een verandering van het denken bij de leiding van die grote maatschappijen die zich bewust is geworden van de noodzaak vertrouwen te houden bij een steeds beter opgevoed publiek. Maar dat geldt niet voor de Derde Wereld.

Greenwash - denk aan witwassen -, een boek over het gedrag van multinationals en grote corporaties op milieugebied in de Derde Wereld, maakt dat duidelijk. De samenstellers Jed Greer en Kenny Bruno zijn beiden veteranen van Greenpeace en hebben een zwartboek gemaakt van de milieuzonden van multinationals als Shell, Mobil, Sandoz ICI en Rhone?Poulenc in landen in Afrika en Azië. Dat gebeurt in korte droge hoofdstukjes. Wat vooral wordt aangetoond is dat papier waarop bijvoorbeeld convenanten zijn afgedrukt, geduldig is. De besproken gevallen zijn niet nieuw maar met elkaar vormen ze het bewijs dat convenanten hard nodig zijn en dat ze dienen te worden nageleefd. Greer en Bruno hebben er weinig vertrouwen in gezien hun conclusies. Zij leggen er de nadruk op dat multinationals niet in de eerste plaats in het milieu zijn geïnteresseerd ondanks hun public relations?taal. Controle op hun doen en laten moet komen van milieu?activisten steunend op wetgeving en overheden. Open deuren dus? De bedoeling van deze publikatie is vooral om krachten in de Derde Wereld te mobiliseren die zich bewust zijn dat milieupolitiek dient te streven naar duurzaamheid. De optelsom van de weergegeven milieuzonden kan daarbij als geheugensteun dienen.