Email   Print

Een nieuwe samenleving

De toekomst kijkt om de hoek in het Australische Maleny.

Maleny is een nieuw type stad. Maleny is te klein om te worden vermeld op grootschalige landkaarten; de bevolking telt slechts negenduizend zielen. Maar het Australische stadje is bekend geworden vanwege haar burgerlijke samenwerking en ondernemingszin. Vrijwel elk aspect van het stedelijke en landelijke leven in Maleny wordt geregeld door coöperaties. De mensen kopen en verkopen hun biologische levensmiddelen in een coöperatie waarvan ze zelf aandeelhouder zijn. Er zijn coöperaties voor kleine bedrijven, voor bankzaken, voor het hergebruik van afval en zorg voor het milieu. Verder is er een coöperatie voor kunst, eentje voor vrouwen, een vakbekwaamheidscentrum voor jongeren, een filmclub en een jongerenblad.

Het verhaal van Maleny begon in het midden van de jaren zeventig toen de de schitterende ligging van het stadje in de heuvels boven de Sunshine Coast in Queensland en het onbedorven plattelandskarakter veel alternatief volk aantrok. Het eerste bedrijf dat werd opgezet, was een biologische landbouwcoöperatie. De coöperatie verkreeg de steun van de lokale oudere bevolking die - met de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog in hun geheugen - sympathie toonde voor het streven naar hergebruik. Bovendien ontdekten de lokale boeren dat de biologische producten beter verkochten.

In 1984 werd de Credit Union opgericht, met als doel de uitstroom van kapitaal uit de regio tegen te gaan. De Union werd al snel een succes en telt inmiddels meer dan drieduizend leden - een derde van de totale bevolking - waaruit blijkt dat er niet alleen alternievelingen lid van zijn. De doorbraak voor het initiatief kwam tien jaar geleden toen de rente scherp daalde en de Credit Union haar rentestand stabiel wist te houden en investeerde in de lokale economie. De vereniging was in staat mensen te financieren om grond aan te kopen, hun eigen huis te bouwen en hun eigen banen te creëren.

Succes leidde tot succes. Er werd een alternatieve school opgericht, een coöperatieve gezelligheidsvereniging die op vrijdagavond bekende bands contracteert, een kunstenaarscollectief dat plaatselijke kunst? en nijverheidsproducten tentoonstelt en verkoopt en verder een florerende filmclub en theatergroepen.

De coöperatie-voorzieningen worden aangevuld met
een lokaal ruilhandelstelsel - Local Exchange Trading System. Inwoners schilderen, schrobben en tuinieren in ruil voor bunya's, het ruilmiddel van Maleny. Met die bunya's kunnen ze vervolgens bijvoorbeeld voor cursussen en toneel? en danslessen betalen.

Maleny heeft gemeenschapsoplossingen voor problemen waarmee iedereen dagelijks heeft te maken. Wat te doen met afval? In Maleny zorgt de Waste?Busters coöperatie voor het sorteren, de verkoop en het hergebruik daarvan. Bij Waste?Busters worden boeken, huishoudartikelen, herbruikbaar hout, plastic en karton verzameld en daarvoor is onder de inwoners veel belangstelling. De onderneming wordt gefinancierd door de lokale overheid en verder met inkomsten uit de verkoop van afgedankte televisietoestellen en andere elektrische apparaten.

De economie van Maleny opereert niet in een vacuüm. Ze is verbonden met de traditionele economie via de Maleny Enterprise Network Association die door de provincie en het rijk wordt gesubsidieerd voor het helpen opzetten en begeleiden van kleine bedrijven. Het ethos van Maleny beperkt zich overigens niet tot coöperaties. Downmus is een succesvol bedrijf dat een zelfontworpen composttoilet produceert die nauwelijks meer kost dan een conventioneel systeem en die zowel met als zonder water kan worden gebruikt.

In en om Maleny zijn diverse woningcoöperaties. Sommige hebben gebieden met kaalgekapt grasland opnieuw bebost en er kangaroes en wallabies uitgezet. Bewoners ontwerpen en bouwen hun huizen zelf en leggen groententuinen aan.

De kern van de gemeenschap is de maandelijkse stadsvergadering waarin de gemeenschapsleden de activiteiten bespreken. Besluitvorming geschiedt bij consensus. En daarin toont zich de kracht van de gemeenschap. Zoals één van de inwoners in een interview zei: 'Deze manier van leven vereist een enorme investering in vertrouwen.'