Email   Print

Gas en elektra: nul gulden

Ook in Nederland met zijn kwakkelzomers en grauwe winters is het mogelijk een huis van alle benodigde energie te voorzien met zonne-panelen. Dat bewijst het 'nul-energie' huis van Arie Kroon in Woubrugge, gebouwd met financiële steun van de Novem, de Nederlandse onderneming voor energie en milieu BV, het Leidse Energie Bedrijf EWR en de Provincie Zuid-Holland.

Arie Kroon en zijn vrouw Wil gebruiken net zoveel energie als zij zelf opwekken via de electrische zonnecellen of pv-panelen op het dak en de jaarlijkse balans komt dus op nul uit. Van de ongeveer 2800 kWh per jaar die 'binnenkomen', leveren zij 1800 kWh terug aan het Leidse energiebedrijf. In ruil daarvoor krijgen ze - "vestzak, broekzak, ik betaal alleen vastrecht" - 600 m3 gas per jaar die ze gebruiken voor de verwarming en het fornuis.
Een Zwitserse uitvinding, later door een Nederlands bedrijf overgenomen, maakte het mogelijk om de gelijkstroom die de fotocellen op het dak produceren, om te zetten in wisselstroom met hoog rendement en zonder 'netvervuiling'. Kroon legt uit: "Zelfopwekkers hebben dikwijls geen goede frequentie, als je die stroom in het net stopt, krijg je storingen. Daardoor zijn de energiebedrijven niet blij met zelfopgewekte stroom. Maar door dit apparaat is de frequentie goed."

Thermische zonne-collectoren, net als de pv-panelen geïntegreerd in het dak, dragen ook bij aan de verwarming. In de energiebalans is ook het hout verrekend dat ze stoken in hun Finse tegelkachel. Het huis heeft een ronde glazen serre met een riant uitzicht over de vaart en het Zuid-Hollands landschap. "De schuifdeuren tussen serre en woonkamer gaan in de winter dicht," vertelt Kroon, "want anders zou dat een derde van de benodigde warmte kosten. Maar we sluiten ze ook in de zomer als het te warm wordt, anders warmt het huis te veel op. In de lente en herfst helpt dat natuurlijk goed."

Het ontwerpen en bewonen van dit nul-energie huis heeft voor Kroon een tweeledig doel: werk en hobby. Als energie-adviseur wil hij weten waar hij het over heeft en zoveel mogelijk in de praktijk testen. Daarom heeft zijn huis drie verschillende soorten verwarming: radiatoren, vloerverwarming en luchtverwarming. De vloerverwarming in de natte ruimten met stenen vloeren bevalt het best.

"Het is ook liefhebberij," zegt hij, "om uit te zoeken hoe je zuinig met energie kunt omspringen." In het huis zijn de meeste electrische apparaten aanwezig die het doorsnee gezin bezit, maar geen extra belastende zoals een vaatwasmachine of een wasdroger. Een electrische oven is er echter wel, en Kroons kantoor bevat de gebruikelijke computers, fax en copieermachine. "In het begin gebruikten we teveel energie," vertelt hij, "we haalden de nul-balans niet. Toen ben ik met een verbruiksmeter bij elk apparaat nagegaan wat het kostte. Het bleek dat de stand-by stand of sluimer-stand van zaken als televisie, telefoon met antwoordapparaat, video, fax enzovoort twaalf procent van de energie per jaar opslokte. Nu zetten we alles uit. Voor het antwoordapparaat heb ik een oplossing gevonden met een batterijtje. Je moet overal op letten."

Het huis, naar een schetsontwerp van architect Christoph Ravesloot, heeft een 'organische' indeling met veel typische hoekjes en bijzondere bouwtechnische details. Het is geïsoleerd met schuimglas, kostbaar maar volledig herbruikbaar. De riolering is van polypropyleen, onschadelijk bij produktie en hergebruik. Ventilatie is belangrijk in een zo goed geïsoleerd huis en ook daar zit een technisch energiebesparend snufje aan: een apparaat dat de warmte van binnen afgeeft aan de vers instromende buitenlucht.

Dankzij de verglaasde dakpannen kan het regenwater zonder al te veel vervuiling worden opgevangen. "We hebben ontdekt dat het glazuren van dakpannen tweehonderd jaar geleden ontwikkeld is speciaal voor het opvangen van regenwater," vertelt Kroon. Via filters verzamelt het water zich in een betonnen tank in de grond en inmiddels levert het zeventig procent van het totale waterverbruik van het gezin - voor de w.c. en alle schoonmaakwerkzaamheden. Het huis heeft een dubbele waterleiding; ook het regenwater komt desgewenst warm uit de kraan, opgewarmd door de zonnecollectoren. "Als het voorverwarmd de wasmachine in gaat, scheelt dat stroom," legt Wil Kroon uit. "Bovendien is het water zacht dus ik heb minder wasmiddel nodig." Arie Kroon neemt meestal een bad of douche met regenwater. Bij de regenwater-kraan staat een waarschuwing: GEEN DRINKWATER. "Maar we hebben het wel eens gedronken," zeggen de Kroons, "en daar hebben we niets van gemerkt." t