Email   Print

Duurzame partners?

Bedrijfsleven en actiegroeperingen kruipen naar elkaar toe. Het Britse instituut SustainAbility onderzocht de veranderingen in de verhouding tussen de twee partijen.

In Tomorrow (maart/april 1997) doet het instituut zelf verslag van zijn bevindingen. Als er vroeger sprake was van samenwerking tussen een onderneming en bij voorbeeld een milieu-organisatie, ging het meestal om een organisatie die een sponsor zocht voor haar activiteiten - niet zelden een ideologisch hoogstandje. Maar thans is het bedrijfsleven niet meer primair uit op meer naamsbekendheid, het milieu wordt in toenemende mate als een zaak van strategie en concurrentie gezien. En dat maakt de relatie met milieu-organisaties interessant. Het opmerkelijke is dat die toenadering in de kringen van de actiegroeperingen wordt verwelkomd. SustainAbility sprak wereldwijd met zestig milieu-organisaties en bedrijven en constateerde een duidelijke belangentoenadering.

Het bedrijfsleven stelt vast dat de markt - de consument - dwingt to meer aandacht voor het milieu. Bij de milieu-organisaties is het besef gegroeid dat de markt een belangrijke instrument is en daarom niet moet worden afgewezen. Organisaties en bedrijfsleven delen hun teleurstelling over het functioneren van de overheid. Ondernemingen hebben ontdekt dat actiegroeperingen meer gevoel hebben voor de publieke opinie dan de overheid. Van hun kant achten de milieu-organisaties het bedrijfsleven een geloofwaardiger partner om afspraken mee te maken dan de overheid. Dat betekent ook meer slagvaardigheid. Het bedrijfsleven heeft belang bij efficiënter gebruik van grondstoffen, de organisaties willen meer inzicht in de productieketen.

Nieuwe problemen dienen zich aan, aldus SustainAbility. Het is nog maar kort geleden dat er - wat het bedrijfsleven betreft - veel te veel milieu-groeperingen waren. Thans dient zich voor de ondernemingswereld een tekort aan partners aan, terwijl 85 procent van de door SustainAbility onderzochte groep ervan overtuigd is dat het aantal samenwerkingsverbanden in de komende vijf jaar zal toenemen. Het Britse instituut voorziet ook meer schizofrenie omdat de actiegroeperingen niet volledig afscheid zullen nemen van hun confrontatiepolitiek.

Uit een heel andere hoek klinken dezelfde geluiden over deze nieuwe ontwikkeling. Ook het actieblad Ravage (20 december 1996) ziet een toenadering tussen actiegroepen en bedrijfsleven. Een woordvoerder van de Schone Kleren Kampagne, een initiatief tegen de uitbuiting van werknemers in de textielindustrie, wijst erop dat acties steeds vaker zijn bedoeld om een dialoog met een bedrijf uit te lokken. Het doel is een constructieve dialoog waarin de actiegroep aandacht vraagt voor misstanden: 'Wij willen in gesprek blijven'. De actiegroepen zien de boycot - vroeger het eerste en het meest doeltreffende middel om invloed te verkrijgen - thans als een laatste middel. 'Als mensen die tegen kinderarbeid zijn, producten boycotten waardoor kinderen hun werk verliezen, wat dan?' Uit dergelijke uitlatingen blijkt dat de actiegroeperingen blijkbaar tevreden zijn over de effectiviteit van hun open, samenwerkingsgerichte benadering van het bedrijfsleven.