Email   Print

De winst van kinderopvang

Bedrijven moeten ouders/werknemers ondersteunen.

Kinderdagverblijven rijzen als paddestoelen uit de grond maar kinderopvang is nog steeds vooral een ouderprobleem. Psychologie Heute (december 1996) komt tot een conclusie die eigenlijk erg voor de hand ligt: bedrijven hebben er baat bij om ouders - vooral moeders - te steunen bij het combineren van hun werk met hun ouderschap. Letterlijk baat: het is winstgevend voor de onderneming. Psychologie Heute geeft een voorbeeld van een klein Duits bedrijf waar tussen 1988 en 1992 het ziekteverzuim onder vrouwelijke werknemers steeg van vijf naar acht procent terwijl tegelijkertijd het ziekteverzuim onder mannen steeg van 5,4 naar 6,4 procent. Onderzoek wees uit dat de stijging van het vrouwelijke verzuim vooral te maken had met de dubbele belasting van moeder en werknemer: als kind ziek is, is moeder het ook. Deze gang van zaken bleek het bedrijf per jaar 250.000 mark te kosten. Inmiddels heeft het bedrijf gezorgd dat in de buurt een kinderdagverblijf is geopend. De onderneming betaalt daaraan jaarlijks niets eens de helft van de 250.000 mark die in 1992 nog verloren gingen, de rest van het bedrag is toegevoegd aan de winst.

Psychologie Heute zet de voordelen van gerichte ondersteuning van ouders/werknemers op een rij:
- Besparing van personeelskosten omdat minder tijd wordt besteed aan het inwerken van vervangingskrachten;
- Hogere kwaliteit van werk door meer tevredenheid onder de werknemers;
- Sneller reactievermogen op veranderingen in de markt dankzij ervaren, gekwalificeerd en flexibel personeel;
- Positief bedrijfsimago;
- Minder ziekteverzuim;
- Minder verloop onder hooggekwalificeerd vrouwelijke personeel.
De wijze waarop een bedrijf een oudervriendelijk beleid kan voeren, hangt vanzelfsprekend af van de grootte en het soort onderneming. Voor kleinere bedrijven zal het misschien minder snel lonen om binnen de onderneming voor kinderopvang te zorgen. In dat geval kan - samen met andere bedrijven - een gemeenschappelijk kinderdagverblijf worden gestart. Grote ondernemingen kunnen hun eigen kinderopvang organiseren. Daarnaast zijn ouders sterk geholpen met flexibele werktijden.

Ondanks de evidente voordelen van een ondersteunend beleid voor ouders/werknemers, is het opmerkelijk hoe vaak kinderopvang nog wordt gezien als een probleem uitsluitend van de ouders. Traditionele directeuren - wier kinderen niet zelden al weer lang op eigen benen staan - wijzen pleidooien van jongere ondergeschikten resoluut van de hand. Volgens Psychologie Heute is dat standpunt uit de tijd: 'De strikte scheiding tussen beroep en gezin moet worden opgelost. Tachtig procent van alle jonge mensen zien hun toekomst in de stichting van een eigen gezin en negen van de tien beschouwt een leven met kinderen als vervullender. Een onderneming heeft met dat waardepatroon rekening te houden. Een bedrijf moet een werknemer niet voor de keuze tussen kind en beroep plaatsen maar helpen om die twee verantwoordelijkheden te verbinden.' Het tijdschrift trekt een parallel met de opkomst van het milieu in het bedrijfsleven. Nog niet zo lang geleden was het milieu simpelweg de leveranciers van grondstoffen voor een onderneming. Tegenwoordig wordt een bedrijf - in het belang van zijn eigen toekomst en die van de mensheid - in toenemende mate geacht te zorgen voor en rekening te houden met het milieu. Psychologie Heute: 'Gezinsondersteuning is misschien nog wel wezenlijker omdat het de basis van het menselijke bestaan betreft.'

De Amerikaanse auteur en activist Starhawk schetst in haar boek Dreaming the Dark: Magix, Sex and Politics een perspectief: in de toekomst worden kinderen niet meer uitbesteed maar meegenomen naar het werk. De receptioniste begroet je als je 's ochtends binnenkomt terwijl zij haar baby voedt. En de directievergadering heeft plaats met uitzicht - door een glaswand - op een zaal waarin de kinderen aan het spelen zijn: de jaarcijfers worden besproken terwijl het nageslacht van de glijbaan gaat. Elke vergadering heeft een notulist èn iemand die naar de belendende ruimte gaat als de kinderen even begeleiding nodig hebben. Utopia? Misschien niet. Business Ethics (september/oktober 1996) bericht over Mulberry Neckwear in San Rafael in de Amerikaanse staat Californië waar kinderen de eerste verantwoordelijkheid van de onderneming zijn. De directeur van Mulberry - moeder van twee kinderen - zegt in het blad: 'Als kinderen van de werknemers langskomen, verzamelt iedereen zich om met hen te spelen.' De kinderen kunnen niet allen vrijelijk naar het kantoor komen maar ouders kunnen hun werk ook op elk gewenst moment verlaten om belangrijke kindergebeurtenissen bij te wonen.