Email   Print

Creativiteit kun je ontwikkelen

Vaak wordt me de vraag gesteld of creativiteit een kwestie is van bekwaamheid, talent of persoonlijkheid. Het antwoord moet luiden dat het een combinatie van alle drie factoren kan zijn. Maar dat antwoord geef ik u niet.

Als wij ons niet inspannen om de bekwaamheid die creativiteit heet, te ontwikkelen, kan zij alleen maar een kwestie van talent of persoonlijkheid zijn. Mensen zijn veel te gauw geneigd, aan te nemen dat creativiteit een kwestie van talent of persoonlijkheid is - en aangezien zij zelf niet aan deze voorwaarden voldoen, komen zij tot de slotsom dat zij creativiteit beter aan anderen kunnen overlaten. Om die reden leg ik de nadruk op het doelbewust ontwikkelen van de vaardigheid tot creatief denken. Vervolgens wijs ik erop dat er ook dan altijd mensen zullen zijn die erin zullen uitblinken, precies zoals sommige mensen beter zijn in skiën of tennissen. Maar de meeste mensen kunnen er een zekere graad van bekwaamheid in bereiken.

Het denkbeeld dat creativiteit een bijzondere gave zou zijn, wil er bij mij niet in. Ik geef er de voorkeur aan, het als een normaal en noodzakelijk bestanddeel van het denken van ieder van ons te beschouwen. We kunnen onmogelijk allemaal genieën zijn maar per slot van rekening koestert ook niet iedere tennisser de hoop ooit nog eens Wimbledon te winnen. Altijd krijg ik verhalen te horen over mensen die 'van nature' zwarte denkers zijn. Zulke mensen lijken genoegen te putten uit het torpederen van iedere suggestie of ieder idee voor verandering. Dan wordt me de vraag gesteld of het mogelijk zou zijn de persoonlijkheid van betrokkenen te verzachten. Of men legt mij de vraag voor of zij op een of andere manier tot meer verdraagzaamheid inzake creativiteit kunnen worden gestimuleerd, zelfs al zouden ze er zelf nooit toe komen. Ik geloof niet dat het mogelijk is, iemands persoonlijkheid te veranderen. Maar wel geloof ik dat, indien iemand vertrouwd wordt gemaakt met de eigen 'logica' van creativitieit, dit een blijvende invloed zal uitoefenen op de instelling van de betrokkene tegenover creativiteit.