Email   Print

Share

wandelen-voor-inspiratie

Lopen is de eenvoudigste en de krachtigste weg naar creativiteit.

Een van de krachtigste middelen tot geestelijke verkwikking is heel simpel en wordt vaak over het hoofd gezien. Het is zo eenvoudig en alledaags dat de mensen denken dat het niet meer dan een metafoor is. We zeggen - 'Ik doe weer wat stappen richting een creatief bestaan' - maar beseffen niet dat deze mededeling letterlijk moet worden genomen. Lopen is het krachtigste creatieve hulpmiddel dat ik ken. Al wordt het in ons tijdperk van de haast weinig meer toegepast, toch zou het wel eens de meest effectieve spirituele oefening kunnen zijn die de mens ten dienste staat. Omdat er tussen creativiteit en spiritualiteit geen onderscheid bestaat, lopen we voor inspiratie en integratie.
Een creatief bestaan is een proces en dat proces heeft zijn eigen spijsvertering. We spreken van 'geestelijk voedsel' maar beseffen zelden dat wij kunstenaars als voedsel gedachten nodig hebben. Lopen levert ons - met zijn voortdurende toevloed van nieuwe beelden - nieuwe gedachten op die ons kunnen voeden. Het vult onze uitgeputte creatieve bron weer aan en verschaft ons een gevoel van... nou ja, gewoon lekker.

Jazeker, kunst is een inwendig proces maar het is ook uitwendig. We zijn op zoek naar beelden en we zien ze zowel door onze echte ogen als door ons geestesoog. Veel te vaak schermen we onszelf - in naam der kunst - af voor nieuwe ervaringen en sluiten we zowel zicht als inzicht buiten. In de schuilplaats van onze drukke baan, vragen we ons af waar onze speelse verbeelding is gebleven. Lopen doet ons opengaan. Het voedt ons. Het lepelt beeld voor beeld een stoofpot of soepje van 'voeding voor de geest' bij ons naar binnen dat ons kracht geeft bij het werk dat nodig is om ons leven telkens weer vorm te geven. Met andere woorden, we kunnen uit het 'probleem' lopen in de richting van de 'oplossing'. Als ik vast kom te zitten bij de opzet van een verhaal, dan loop ik mijn impasse weg. Als ik geen flauw idee heb welke klus nu voorrang heeft, loop ik net zolang tot het bij me gaat dagen. Als ik verstrikt raak in het schema van mijn schrijfwerk of mijn leven, loop ik een stuk en laat ik de wandeling licht op de kwestie schijnen.

Creativiteit is een geestelijk proces, waarbij we spreken van 'inspiratie'. Als we het over inspiratie hebben, spreken we letterlijk van ademhalen. Door te lopen wordt onze ademhaling ritmisch en regelmatig. Als onze adem rustig wordt en zich verdiept, gebeurt dat ook met onze gedachten. Bij de grote spirituele tradities is dit bekend. Engelse pelgrims trokken te voet naar Canterbury. Moslims waagden zich in de padloze Sahara om Mekka te bezoeken. Binnen vele culturen en op alle continenten is lopen een oeroude en letterlijke manier om een geestelijk pad te volgen. Druïden en Wiccans zoeken de waarheid door te lopen. Tibetanen gaan op cirkelvormige pelgrimages rond Kalash, de heilige berg waar Shiva is geboren. Indianen lopen om visioenen te ontvangen. Jezus van Nazareth deed hetzelfde. Hij waagde zich veertig dagen en veertig nachten in de woestijn om een blik op zijn toekomst te werpen en zich daarop voor te bereiden. We beginnen allemaal een pelgrimstocht zodra we onszelf naar buiten begeven om een innerlijke reis te maken. En lopen is de eenvoudigste manier om dit te doen.

Theologen hebben het over 'de grond van het bestaan' als een synoniem van God. Ik geloof dat de grond het wezen van God is, en die spreekt via je zolen tot je ziel. Lopen op je voetzolen is in werkelijkheid lopen met je ziel. Onze innerlijke horizon verbreedt zich tegelijk met die buiten ons. Het is geen toeval dat veel dichters tevens mysticus en wandelaar zijn. Het is geen toeval dat poëzie wordt opgedeeld in voeten en dat we aan versvoeten het dichterlijke metrum toekennen. Het metrum is de wandelgang van een gedicht. De gang van een gedicht is dikwijls de 'poort' die we gebruiken om een andere spirituele wereld binnen te gaan. Grote dichters als Blake, Rumi en Roethke laten ons door de poort of sluier lopen die ons scheidt van kennis over onze spirituele krachten. Als we op deze krachtbron worden aangesloten - en lopen is een effectieve manier om daarvoor te zorgen - stijgt onze creativiteit ver uit boven wat we wellicht beschouwen als ons vastgestelde 'plafond'. Dit heeft door alle eeuwen heen voor kunstenaars gegolden.

Maar je hoeft geen dichter te zijn om aan een wandeltocht te beginnen! Door zijn ritmische aard maakt lopen dichters van ons allemaal. We zien ineens een mooie vogel voorbij schieten. De pneumatische boor hamert een ritme dat we overnemen in onze eigen swing. Het leven zingt langs onze bedrading: we halen het leven binnen omdat we ons naar buiten wagen. Het is geen toeval dat het Griekse woord melos 'ledemaat' betekent. 'Melodie' is daarvan afgeleid.
Lopen is bovendien een oefening in geconcentreerd luisteren. Door te lopen, maken we onze zenuwbanen alert en gevoeliger. Toch hoeven we onze omgeving niet te verlaten om de zegeningen van het lopen te ervaren. Als ik me in een uiterst intense stedelijke omgeving bevind - laten we zeggen het centrum van Manhattan - dan maak ik mijn dagelijkse wandeling met mijn walkman met daarop een bandje met mooie muziek. Met die muziek in mijn oren, been ik me een weg langs bouwputten en verkrotting. Ik neem het waar maar zie ook iets dat zich erbuiten bevindt. Lopen is - met andere woorden - een vorm van meditatie. Als we te veel in ons hoofd wonen, zoemend van het gekwetter en gekwek in ons leven vol stress, keert onze spirituele energie als we lopen via onze voeten weer in ons terug.