Email   Print

Soeverein gezond

Uit de statistieken blijkt dat de Nederlander een goede gezondheid als het belangrijkste in het leven beschouwt. Een paradox: misschien is uit deze zorg af te leiden hoe ziek we wel niet zijn?

Angst en onzekerheid spelen - volgens sommige artsen - bij ziekte een grote rol. De Franse arts Guylaine Lanctôt is zelfs van mening dat angst de belangrijkste oorzaak is van ziekten. In Psychologies (september 1996) een interview met haar: 'Er bestaan vele angsten: angst om niet te bereiken wat men wil, angst voor het donker, voor mislukking, voor schande. Velen voelen zich steeds machtelozer en onzeker in hun bestaan en de angst neemt toe. Angst voor geweld, voor werkeloosheid, voor emoties en ook voor de toekomst. Deze angsten verlammen het bewustzijn, maken machteloos en dit heeft uiteindelijk ook fysieke gevolgen.' Volgens Lanctôt is ziekte een alarmsignaal van het lichaam dat ons vertelt dat het 'ongelukkig' is. Er zijn volgens haar twee manieren om op een ziekte te reageren: 'De ziekte is de vijand, de patiënt is willoos slachtoffer en kan zich slechts overgeven aan doktoren die met medicijnen de ziekte het zwijgen moeten opleggen. Of we beschouwen de ziekte als bondgenoot en proberen samen met doktoren de boodschap te ontcijferen, op zoek te gaan naar een eventuele diepere oorzaak.'

Onderwerping speelt een belangrijke rol zowel bij het ziek worden als het ziek zijn. Overgave aan onzekerheden, angsten en omstandigheden leidt tot onmacht en wanhoop en verlamt de eigen wil. De conclusie van Lanctôt is dan ook: 'Alleen met een soevereine eigen wil zijn angsten en onzekerheden te overwinnen. Soevereiniteit is dan ook de sleutel tot een goede gezondheid en een gelukkig leven. En uiteindelijk is iedereen zelf verantwoordelijk voor deze soevereiniteit, ook patiënten', aldus Lanctôt. 'De patiënt moet zich meester voelen over zijn ziekte en niet een willoos slachtoffer. Hij moet dan ook dezelfde verantwoordelijkheid voor zijn ziekte voelen als voor zijn gezondheid.'

Lanctôt pleit voor een geheel andere relatie tussen arts en patiënt. De arts is niet de grote redder van wie de zieke totaal afhankelijk is. 'Arts en patiënt zijn partners. De arts staat de zieke bij. Maar de patiënt is de autoriteit, hij beslist. De arts kan enkel raad geven. Nu is het zo dat de zieke zich volkomen overlevert aan zijn dokter. De arts moet de patiënt zover krijgen dat deze de volle verantwoordelijkheid voor zijn genezing en gezondheid neemt.'