Email   Print

Women’s power

De 50 belangrijkste denkers van wie u nog nooit hebt gehoord. Grete Berget(Noorwegen).

Wat de wereld nodig heeft? 'Twee woorden: woman's power.' Hoe vertaal je dat? Macht aan de vrouwen- of vrouwelijke kracht? 'Moeders zijn mijn helden,' zegt ze. 'Moeders vinden altijd wel een oplossing.' Het is de taak van de politiek, volgens haar, om een klimaat te scheppen waarin moeders worden gesteund in het vinden van die oplossingen, zodat gezinnen goed kunnen functioneren.

En die taak nam zij op zich. Van 1991 tot 1996 was zij de eerste minister van Kinderen- en Gezinszaken in Noorwegen. Tijdens haar ministerschap steeg het aantal Noorse vaders dat ouderschapsverlof opneemt van 4 naar 75(!) procent. Hoe deed ze dat? Door een strafkorting van een maand te leggen op het wettelijk toegestane betaalde ouderschapsverlof van 42 weken voor een ouderstel, indien de man van het echtpaar niet tenminste vier weken verlof opneemt. 'De conservatieve partijen hebben tegen het voorstel gestemd,' vertelt ze in een Opzij-interview. 'Inmiddels accepteren ze het. Ik denk dat we ze over een grens hebben getrokken. Vrouwen uit die conservatieve partijen zeggen me zelfs dat de invoer van de vaderquote bij ouderschapsverlof het beste is dat de vrouwen in Noorwegen ooit kon overkomen.'

Grete Berge, die voor haar ministerschap politiek adviseur was van premier Brundtland, is 42 jaar, getrouwd en moeder van twee kleine dochtertjes. Er is volgens haar een nieuw soort armoede te constateren: het gebrek aan tijd. 'We voeren in Noorwegen een discussie met werkgevers over het punt dat hun personeel meer tijd voor het gezin moet krijgen. We confronteren ze met de uitspraken van veel gepensioneerde topmanagers die het achteraf betreuren dat ze maar zo weinig tijd aan hun kinderen hebben besteed. Tegen vaders van vandaag zeggen wij als overheid: doe niet hetzelfde als je vader. Houd tijd voor je kinderen over.' Haar motivatie: als de Noorse mannen niet veranderen, willen de Noorse vrouwen geen man. De echtscheidingscijfers zijn in Noorwegen alarmerend, net als in de rest van de westerse wereld overigens. 'Vrouwen hebben zich in de jaren tachtig ontworsteld aan hun traditionele rol. Mannen groeiden daar niet in mee. Ze hebben niet willen zien wat er met hun vrouwen gebeurde. Dat heeft het gezinsleven op zijn kop gezet.' Emancipatie ziet ze absoluut niet als een luxeprobleem. 'Is het een luxe dat je een maatschappij hebt waarin vrouwen kinderen geboren willen laten worden?'

De hang naar de geborgenheid van een gezin zal er altijd zijn, vermoedt ze, juist in een tijd van individualisering. En moeders spelen daarin nog altijd een centrale rol. Zij verdienen steun en aandacht. 'Zelfs in Noorwegen, waar de regering nu voor veertig procent uit vrouwen bestaat, is dat nog hard nodig.'