Email   Print

Share

De noodzaak van (goed) nieuws

Dit wordt een gevaarlijke suggestie voor de hoofdredacteur van een jong tijdschrift in opbouw: ik raad u aan minder te lezen. Niet alleen dat: ik raad u aan minder televisie te kijken, minder informatie tot u te nemen.

'Op de hoogte blijven' is misschien wel de meest wijdverbreide verslaving in de moderne samenleving. De informatiemaatschappij heeft een continue stroom van nieuws tot stand gebracht. En die stroom is voor niemand meer bij te houden. Wie wentelt zich niet in een frustrerende tombola van ongelezen kranten en gemiste uitzendingen? Maar wat missen we nu eigenlijk? Mijn ochtenkrant bood deze de volgende koppen op één voorpagina: 'Woede en ontzetting om moorden in België', 'Leger vermoordt 200 Hutu's', 'Behulpzame student dood na mishandeling' en 'Duitse politie arresteert Hess-vereerders'. Wie consequent met dergelijke informatie wordt bekogeld, kan niet anders dan cynisch worden. Zulk nieuws vergiftigt de geest.

Toch vervult nieuws een essentiële functie. Een nieuwe gedachte is het begin van nieuwe creatie: echt nieuws inspireert. Dode Hutu's en Belgische moorden daarentegen frustreren. Het zijn feiten die de lezer 'slechts' het teleurgestelde antwoord van cynisme of de schuldbewuste reactie van de girorekening bieden. Het is een kunst om die feiten soms te ontwijken. Om dat nieuws te negeren. Niet om de werkelijkheid te ontkennen, maar om de informatiestroom in balans te brengen. Want de bovengenoemde voorpagina is geen uitzondering. Het inspirerende nieuws blijft overal en voortdurend op de achtergrond. En juist inspiratie voedt de creatie die leidt tot nieuwe oplossingen en verbeteringen. 'Overwin het kwade door het goede' staat op een kerk in Rotterdam.

De 'slecht nieuws'-verslaving blijft opmerkelijk. Zeker voor een toeschouwer van buiten de moderne westerse samenleving. In het begin van deze eeuw bracht het Samoaanse opperhoofd Tuiavii samen met enkele etnologen een bezoek aan Europa. De informatiemaatschappij gloorde pas aan de horizon maar, zoals in Prana (augustus/september 1996) geciteerd, nam hij reeds waar: 'Alles wat er gebeurt en wat de mensen doen en niet doen, wordt meegedeeld. Er gebeurt niets in het hele land dat niet nauwgezet door deze mat (krant) wordt verteld. De Papalagi ('de blanke') noemt dat: "goed van alles op de hoogte zijn". Hij wil alles precies weten, wat van de ene zonsondergang tot de volgende in zijn land gebeurt. Ook alle verschrikkingen worden vermeld en alles wat een gezond mensenverstand liefst zo gauw mogelijk weer vergeet. Ja, juist dat slechte wat pijn doet, wordt nog nauwkeuriger dan al het goede beschreven en tot in alle onderdelen, alsof het niet veel belangrijker en plezieriger is het goede te vertellen in plaats van het kwade.'

Een treffende tekst die je het gevoel geeft dat er op Samoa nog wel een paar talentrijke Ode-redacteuren rondlopen. In elk geval reikt Tuiavii goede argumenten aan om Ode wèl te lezen. Een selectief advies dus. Uit welbegrepen eigen belang.