Email   Print

De winst van het thee-ei

De opmars van de vrek

Meer doen met minder. Dat is het levensmotto van de 'Gert en Hermien van de Nieuwe Zuinigheid', Hanneke van Veen en Rob van Eeden. Zij douchen in het donker, spoelen de wc door met opgespaard badwater en gebruiken koffiefilters tweemaal. Zij zijn niet arm, slechts zuinig. In 1994 bedroeg hun inkomen 101.919 gulden. Hiervan wist het vrekkenpaar 66.251 gulden te sparen oftewel 65 procent. In 1995 ging het nog beter. Alhoewel hun inkomen lager was - 86,489 gulden - spaarden zij 63,359 gulden oftewel 72 procent. En zij hebben - net als een bedrijf - jaarcijfers om het te bewijzen.

In een tijd waarin velen winkelen als belangrijkste tijdverdrijf noemen en alle reclame's schreeuwen om het verdiende geld zo snel mogelijk weer uit te geven, zijn Rob en Hanneke teruggegaan naar de wortels van de Nederlander - de zuinigheid. De zuinige levensstijl van het vrekkenpaar begon in 1992. Na het lezen van het boek Your money or your life - de Amerikaanse bestseller over zuinig leven van Vicky Robin en Joe Dominquez - realiseerden Hanneke en Rob zich dat zij vanwege hun vele bestedingen totaal afhankelijk waren van hun werk. Zij wilden meer vrijheid en ontsnappen aan de spiraal van de consumptiedrift - harder werken om meer geld te verdienen om meer nutteloze spullen te kopen. Spaarzaamheid bracht hen de verlossing. Vanaf 1992 werd elke gulden vier keer omgedraaid voordat hij werd uitgegeven. En met succes. Hanneke van Veen (52) kon haar baan in de hulpverlening opzeggen en Rob van Eeden (49) werkt nog maar drie dagen per week als organisatie-adviseur. Binnenkort kunnen ze leven van de rente van hun gespaarde geld en dan geeft ook Rob zijn baan op. Hanneke - in haar oude leven actief lid van de milieubeweging - kocht jarenlang voor veel geld in het reformhuis. Nu wroet ze gepassioneerd in haar eigen moestuin. De telefoonklapper is een alfabetische prijslijst geworden waarin alle prijzen van de winkels in de omgeving te vinden zijn. Ontbijt op bed is standaard want dan hoeft de verwarming niet aan. Eenmaal uit bed hijst het vrekkenpaar zich in de 'woonmantel' - een soort slaapzak met drie gaten voor armen en hoofd. Zij waggelen als pinguins door hun onverwarmde huis.

De nieuwe levensstijl werd al snel een verslaving. Gebruik een thee-ei in plaats van theezakjes - een besparing van duizend gulden in veertig jaar. Bloemen zijn taboe, de katten en de televisie moesten de deur uit - te duur. Volgt iedereen hun voorbeeld dan zou de middenstand en de horeca haar deuren kunnen sluiten. Een eenvoudige rekensom wijst uit dat de economische groei met een kwart terugloopt als 2,5 procent van de Nederlanders vrek wordt. Maar hun spaarzame levensstijl vindt navolging. En het vrekkenpaar tiert hier welig bij. Inmiddels is hun derde boek Je geld of je leven uit en hun eerste boek Hoe word ik een echte vrek beleefde zijn vierde druk. De zelfverdedigingscursus tegen de consumptiemaatschappij is voor het komende jaar volgeboekt.

Maar toch. Welke zichzelf respecterende Nederlander durft zijn gasten een kerstdiner voor te zetten dat een rijksdaalder per persoon kost. Consuminderen in een tijd dat de wereld aan spilzucht ten onder gaat is een nobel streven. Maar is de spaarzucht van het vrekkenpaar niet de andere kant van dezelfde medaille? Ofwel: de vrek gaat van het ene naar het andere uiterste. De vrek doet er alles aan de energie die geld is af te knijpen. De grens van meer doen met minder ligt daar waar de functie van geld als smeermiddel van relaties in de moderne maatschappij wordt ontkend. Als het geld niet mag rollen en de energie niet mag stromen, is het vrekkenleven dus geen leven. Het is ook een verslaving.