Email   Print

de-toekomst-in-kaart

Recensie 'De Tarot'.

Toekomst voorspellen is zo oud als de mensheid. Maar de westerse cultuur heeft het waarzeggen de afgelopen eeuwen stevig verdrongen. Het rationalisme heerste en in die filosofie heeft elke gebeurtenis een fysieke oorzaak. Alles wat buiten de keten van oorzaak en gevolg staat, bestaat eenvoudigweg niet. Toch heeft deze skepsis het toekomst voorspellen nooit volledig uitgebannen. Ook in de westerse wereld hebben astrologen, helderzienden en medicijnmannen hun aanhangers. En velen laten een horoscoop trekken, Tarotkaarten leggen of raadplegen het Chinese orakelboek I Tjing. Het orakelen lijkt zelfs in opkomst. Misschien wel omdat meer en meer mensen met Shakespeare concluderen dat ‘er meer is tussen hemel en aarde’ dan alleen simpele, op causaliteit gebaseerde kennis.

Tarotkaarten profiteren ook van deze hernieuwde belangstelling. Dit orakelsysteem bereikte Europa met de Kruistochten vanuit het Nabije Oosten. De mystiek van de Tarot viel vervolgens slecht bij de Kerk die graag het monopolie op de filosofische inzichten in het menselijk bestaan behield. Het ‘duivels prentenboek’ ging dan ook in de ban. Van de kaarten bleef slechts het ‘gewone’ kaartenspel waarmee het volk spelletjes kon spelen. Onlangs verscheen een boek over Tarotkaarten dat vooral ook met zijn voorwoord de aandacht trok. ‘Degenen die zich aan dit boek niet wagen, omdat zij op voorhand niet willen aannemen dat het toeval geen zinloze kracht is en dat de zin van het leven beter zichtbaar gemaakt kan worden door de juiste toepassing van orakelsystemen als de I Tjing en de Tarot, zou ik iets willen voorhouden. Namelijk dat het experiment, net als in de natuurwetenschappen, de doorslag geeft. De wetten van de fysieke natuur waren en zijn niet zomaar te vinden (...). De verworven inzichten behoren door overtuigende experimenten te worden getoetst. Voor de wetten van de geestelijke natuur geldt hetzelfde.’ De tekst is van mr. A. W. H. Docters van Leeuwen, voormalig voorman van de BVD en thans voorzitter van het college procureuren-generaal. Niet bepaald de eerste die je op de bres voor orakelsystemen zou verwachten. Docters van Leeuwen leidt het boek De Tarot in de herstelde orde in, dat is geschreven door zijn broers Onno en Rob Docters van Leeuwen. De aanbeveling is een goed bewijs voor de stelling van Shakespeare.

Voorspellingen met behulp van orakelsystemen berusten op wat Jung synchroniciteit noemde: het zinvol samengaan van omstandigheden. Jung achtte niet de oorzaak van een gebeurtenis maar de zin ervan van belang. Orakelsystemen helpen die synchroniciteit in beeld te brengen. Zo kunnen zich voor de vragensteller inzichten in de toekomst openen die anders over het hoofd zouden kunnen worden gezien. Daarbij staat de interactie tussen materie en geest centraal. ‘Elke keer wanneer een pak Tarotkaarten wordt geraadpleegd, synchroniseert het zich met de psychische toestand waarin de vragensteller zich bevindt en vormt er een “afbeelding” van.’ Die afbeelding wordt gemaakt met de archetypische beelden op de kaarten – de priester, de keizerin, de zegewagen, de maan et cetera – die reflecties zijn van het bewustzijn. Die beelden zijn symbolen voor bepaalde boodschappen.

Voor wie de orakelkracht van de Tarot wil beproeven, biedt het boek van de gebroeders Docters van Leeuwen een nuttig handboek. Uitleg voor de beginner gaat samen met uitvoerige nieuwe interpretaties van het verschijnsel Tarot en de orde van de kaarten die het resultaat zijn van twintig jaar studie. Die studie ligt aan de basis van de titel van het boek. De broers Docters van Leeuwen laten zien dat de volgorde van de Tarot in de Middeleeuwen is verminkt. De auteurs dragen in hun boek een herstelde orde aan.

Het rustig geschreven boek helpt in elk geval de skepsis die orakelsystemen nog steeds omringt te bestrijden. Interpretatie vergt overigens oefening en inzicht. Het boek van de gebroeders Docters van Leeuwen werd ons aangeboden met een speciaal voor Ode getrokken kaart: De Geliefden. Het symbool van verbinding. De verbinding van man en vrouw. Maar welke verbinding past bij Ode? De verbinding tussen het gewone nieuws en het andere nieuws: Tussen twee visies op dezelfde werkelijkheid? Wij houden ons aanbevolen voor nadere uitleg.