Email   Print

Bananen uit Rijswijk

Er zijn er al 3000 geoogst. Bananen. In Rijswijk. U leest het goed. En niet zomaar bananen, maar biologisch-dynamische bananen.

U dacht het al: ‘ De Nederlandse banaan is zoeter dan de buitenlandse.’ Aan het woord is John Ruiven, directeur van Shieer Holland International in Hervormd Nederland (13 mei 1995). Ruiven is optimistisch over deze – onder druk van de toenemende concurrentie van Zuideuropese tuinders totstandgekomen – produktdiversificatie in het Westland. De banaan is ongetwijfeld de meest politieke vrucht. Vorig jaar nog liep de Brusselse bureaucratie bijna vast op dit bekende tropische produkt. Met veel moeite wist men uiteindelijk vast te stellen dat een banaan tenminste ‘veertien centimeter lang moet zijn en dikker dan 27 millimeter’. Deze opmerkelijke precisie was nodig om de Eurobanaan uit voormalige Europese koloniën te onderscheiden van de Dollar-banaan uit Midden-Amerika. Maar de vraag is nu wel of het Tonnema-adagium – ‘Rang is alleen Rang, is alleen Rang, als er Rang opstaat – nog wel geldt voor bananen?

De Westland-banaan plaatst de ethische consument overigens voor een boeiend milieu-dilemma. Of je koopt een banaan die is gekweekt in de kunstmatige tropen van de kas of je koopt een banaan die duizenden kilometers – vaak in een vliegtuig vanwege de houdbaarheid – moet worden vervoerd. Het zal wel het beste zijn om helemaal geen bananen te eten, maar de nuloptie is in deze wereld niet erg populair. John Ruiven: ‘Het kost in Midden-Amerika minder energie, da’s makkelijk zat. Maar daar gaat het niet om. Blijkbaar voldoen de bananen daar niet aan de kwaliteitseisen, anders zouden ze hier wel verkopen. Milieubelastend? Het is maar hoe je het bekijkt. Je kunt heel milieuvriendelijk zijn en toch niet verkopen. Zo werkt de vrije markt nu eenmaal. We hebben nog geen last van concurrentie, we komen zelfs bananen te kort.’ De milieubelasting van de Middenamerikaanse bananen scoort het hoogst. Dat komt afgezien van de transportkosten door het gebruik van veel – voor mens en banaan – schadelijke bestrijdingsmiddelen. Kritisch Consumeren (nummer 2 1995) bericht dat de stichting Solidaridad de mogelijkheid onderzoekt om de bananen van de kleine boeren – naar analogie met koffie – onder het Max Havelaar keurmerk op de Europese markt te brengen. De boer krijgt een eerlijke prijs voor zijn bananen, het milieu profiteert en de boerengemeenschappen worden door Solidaridad gesteund met leningen, onderwijs en betere teeltmethoden. Er worden aandeelhouders gezocht voor dit project om recht te maken wat krom is.