Email   Print

De kosmische watermeloen

Doug, mijn zoon van zestien, heeft zijn haar groen geverfd. Mosgroen, met lichtgroene strepen waar vroeger de strepen van zijn coupe soleil zaten. Zijn vriendin Ashley heeft haar haren dezelfde kleur mosgroen geverfd. Daarmee maken ze publiek dat het hun ernst is met hun relatie van drie dagen.

De reacties waren nogal verschillend. Dougs beste vriend Kevin verklaarde dat hij de kleur 'strak' vond. 'Strak' is tienertaal voor 'prachtig, uitstekend'. Dougs vader, mijn ex, nam zijn toevlucht tot een metafoor: 'Mijn zoon, de kosmische watermeloen.' Ik nam contact op met de Wijze Vrouw in mijn binnenste, die ingehouden prevelde: 'Hou voor een keer je mond.' Buitengewoon zinnig advies, al was ik het er eerst helemaal niet mee eens. Ik ben lerares en kom dagelijks tieners tegen die op de snelweg van het leven vele malen de verkeerde afslag hebben genomen en voorgoed verdwaald zijn tussen voor de markt ontwikkelde drugs, onveilig vrijen en suffen op school. In vergelijking met dat soort activiteiten en zelfs met de eeuwige ringetjes door tepels en neusvleugels, levert een afwijkende haarkleur maximale individualiteit op, tegen minimale schade voor het leven. Voor de jaren negentig geen slechte ruil.

Een week of vijf na zijn metamorfose waren Doug en ik boodschappen aan het doen. Deze onderneming noem ik 'werkelijkheidstherapie voor de moderne man' en hij 'mijn moeders geëtter over eten'. Ik bleef met mijn karretje bij de haarverf staan en begon de etiketten van een paar weg-met-grijs-produkten te lezen. Op alle verpakkingen stonden foto's van voortijdig grijze kinderen van veertien in extase. Doug voelde onmiddellijk aan dat hier ouderlijke besluiteloosheid aan het werk was en hield even op met het tellen van de tegels op de vloer. Hij richtte zich in zijn volle lengte op, maakte oogcontact en sprak, trouw aan de gewoonte van zijn tienerstam om een openbaar gesprek met de moedereenheid tot het minimum aantal lettergrepen te beperken: 'Huh? Wat doe je nou?'

'Ach', zei ik vrolijk, 'al mijn grijze haren zitten op kluitjes bij elkaar en met die grijze strepen tussen het zwart lijk ik net een cyperse kat. Ik denk dat ik het grijs maar eens ga camoufleren. Binnenkort heb ik mijn dertigste klassereunie en al mijn oude aanbidders hebben voor die avond natuurlijk iemand te pakken weten te krijgen die ettelijke decennia jonger is.'Mijn zoon haalde diep adem. Zijn ogen werden groot en hij leunde naar voren. Zijn moskleurige haar glansde in de tl-buizen. 'Je bent gek', siste hij. 'Je kan je haren toch niet gaan verven. Wil je een meeloper zijn, een speelbal van de modewereld? Je was toch zo'n individualist? Denk er eerst nog eens over na, asjeblieft!'

Bij de pasta had ik drie minuten de tijd om te genieten van het warme gevoel van binnen dat je als ouder krijgt wanneer je je eigen principes uit de mond van je kroost hoort komen. De ervaring steeg me bijna naar het hoofd. Maar toen werd ik getroffen door die periodieke levensles die ik onveranderlijk een paar seconden later alweer ben vergeten: niet de gebeurtenis zelf jaagt je emotionele temperatuur omhoog of omlaag, maar de uitleg die je eraan geeft. Doug had zijn haren geverfd en hij vond dat dat kon. Want zijn doel was zich af te zetten tegen de door volwassenen bepaalde cultuur. Rondlopen in een broek waarvan het kruis zich ter hoogte van zijn knieën bevond, had hetzelfde doel. Maar toen ik mijn haren wilde verven, vond hij dat dat absoluut niet kon. Want mijn doel was mij aan te passen aan de cultuur van de volwassene die ontkent dat hij ouder wordt. Zoals hij het zag, was ik kennelijk meegesleurd in de draaikolk van cultureel passend gedrag, de grootste nachtmerrie van een puber. Weer zo'n volwassene die stuurloos ronddobberde op de golven van de massa.

Uiteindelijk heb ik die dag geen haarverf gekocht. Dat kwam voor een deel door het meisje achter de kassa waar ik in de rij stond. Net toen ik aan de beurt was, ging zij met vervroegd pensioen. Maar ook liet mijn talent als schoonheidsspecialiste mij zoals gewoonlijk in de steek. Daardoor was ik niet in staat een keuze te maken uit de gigantische verzameling lotion, schuim, shampoo, spray, mousse, slijm en gel. De verlamming van het Tijdperk van de Veel Te Grote Keus had weer eens toegeslagen.

Toen ik daaruit twee dagen later bijkwam, lag er naast mijn tas een briefje dat om een halfleeg flesje groene haarverf was gewikkeld. Er stond op: 'Mam, als het moet, gebruik dit dan. Dag. Doug.'Ik was geroerd. Mijn zoon was in andermans schoenen gaan staan en had geleerd dat die konden wringen. Hij had over het standpunt van een ander nagedacht. Alles bij elkaar heb ik toen na enig nadenken besloten dat ik nog niet rijp ben voor groen. Maar niets is zeker. Want wie weet waar ik in de toekomst mijn haargrens trek.

Met toestemming bewerkt en overgenomen van Mothering, voorjaar 1995.