De oplossingen van Al Gore

Een man met charisma stond dinsdagavond 14 oktober op het toneel van het Event Centre in Aalsmeer. En het was een genoegen daar van dichtbij naar te kijken en luisteren. Al Gore had op dat toneel de uitstraling die ik kende van de films, de tv-optredens en de clips op internet. En charisma is het eerste woord dat me te binnenschiet als je hem in één woord zou moeten beschrijven. Als je meer woorden mag kiezen, komen daar inspiratie en bezieling bij, en daadkracht en overtuiging.

Gore maakte dus indruk, en niet alleen op mij. Hij had wel even nodig om er in te komen voor een uitverkochte zaal. Hij worstelde in de eerste minuten wat met de warmte, zijn jetlag en de namen van de Nederlanders die hij wilde bedanken voor hun rol in de avond. Zo werd Ivo Opstelten gebombardeerd tot burgemeester van Rottenburg, maar Gore was ad rem genoeg om snel in te spelen op het gegniffel in de zaal dat daarop volgde.

Na een paar minuten verliet hij zijn kansel en begon al wandelend de klimaatcrisis te koppelen aan die andere crisis, de financiële. Die laatste toont nog eens aan hoe belangrijk het is om de waarschuwingen voor een aanstaande crisis serieus te nemen. Nu, zei Gore, vragen we ons af waarom we er zo lang over deden voordat we de absurditeit van het opgeblazen financiële systeem doorzagen. Toen volgde de paniek. Hij wees de aanwezigen op een vergelijkbaar scenario rond die andere crisis, die van het klimaat. We moeten nu iets doen: it’s time to act!

Het is nog niet te laat, maar de tijd dringt. En de verbazing groeit dat landen en bedrijven nog steeds worstelen met hun ‘morele verantwoordelijkheid’. Ook bij Gore. Wie zet de eerste grote stap? Wanneer gaan we massaal de vieze en dure brandstoffen ruilen voor schone energie? Waarom storten we ons nu nog steeds niet vol op zon, wind en de bodem van de aarde als bronnen voor energie? Tous duurzaam Nederland en de top van het Nederlands bedrijfsleven luisterde ernaar en keek voorzichtig naar elkaar: ben jij ook met de auto? Ook in Aalsmeer proefde je weer de paradox van duurzaamheid in Nederland: het staat in veel plannen maar het moet nog veel massaler in acties omgezet worden.

De Urgenda, de club die deze avond samen met Al Gore organiseerde, heeft dat laatste min of meer tot missie verheven: hoe kunnen we Nederland sneller duurzaam maken? De eerste signalen zijn hoopvol. ‘Er is een grote onderstroom die al breed bezig is met duurzaamheid. Die willen we verbinden met de bovenstroom’, vertelde Jan Rotmans me, initiator van de Urgenda, hoogleraar transitiemanagement in Rotterdam en wel eens de ‘Hollandse Al Gore’ genoemd. Hij mocht Al Gore bedanken en deed een poging zijn plannen in het kort nog even de zaal in te strooien. Maar spreken na Gore, dat is zoiets als invallen voor Johan Cruijff. Gore zelf had zijn betoog toen net afgesloten met een beroep op de overheid: maak het echt aantrekkelijk voor bedrijven en burgers om over te stappen op zonne-energie en windenergie, geef ze een incentive, pas de regelgeving aan, inspireer! En hij voegde er iets Odeaans inspirerends aan toe: ‘zie het als een een geluk dat je meewerkt aan een groeiende beweging’.