Het expertsblog is een groepsblog van inspirerende, gepassioneerde mensen uit verschillende landen en verschillende beroepsgroepen. Iedereen wordt van harte uitgenodigd zijn of haar standpunt of mening te geven over de zaken die hem/haar het meest ter harte gaan door te reageren op een blog. De dialoog kan beginnen!

Biomassa alleen zal onze planeet niet redden

Print this blog entry
Email this blog entry
View comments (1)
Post a comment

De wereld heeft groene energie nodig. Natuurlijk om de lucht te verfrissen, maar ook omdat fossiele brandstoffen niet eeuwig op voorraad blijven. Biomassa lijkt een prima alternatief voor aardgas, olie en steenkool. Maar is het wel zo groen als we allemaal denken?

Begin deze maand verscheen een rapport over bio-energie van de ETC Group, een internationale organisatie die zich ondermeer inzet voor behoud van biodiversiteit. De onderzoekers uiten flinke kritiek op biomassa als Co2-neutrale brandstof. Hoewel ze relevante pijnpunten blootleggen, is hoop op een groenere aarde nog niet verloren.

Wat is bio-energie?
Bio-energie is energie verkregen uit biomassa, ofwel organische materiaal. Anders dan zwarte energie (steenkool, aardgas en aardolie) zou bio-energie Co2-neutraal zijn. Planten en bomen worden verbrand, waardoor energie wordt gewonnen, maar ook Co2 vrijkomt. Geen punt, want er kunnen weer nieuwe bomen en planten worden aangeplant, die de vrijgekomen Co2 opnemen. Dit proces kan zich keer op keer herhalen, waardoor een Co2-neutrale keten wordt gecreëerd. In theorie dan.

Praktijk is geen theorie
In de praktijk werkt het anders, zo zeggen de onderzoekers. In de groene berekening wordt namelijk geen rekening gehouden met andere vervuilende factoren zoals transport, oogstproces en gebruik van bestrijdingsmiddelen. Bovendien tast de bio-economie bestaand landbouwareaal aan. Dit betekent kort door de bocht: plastic tassen voor westerlingen in plaats van eten voor de plaatselijke bevolking. En die bevolking woont nou juist in gebieden waar voedsel schaars is: 85% van alle biomassa komt van het zuidelijk halfrond.

Algen
Maar hoe zit het met andere vormen van biomassa? De wereld is toch verder dan maïs, koolzaad en suikerriet? Dat klopt. Momenteel wordt er veel onderzoek gedaan naar algen als energiebron. Maar, zo zeggen de onderzoekers, wil je deze vorm van bio-energie rendabel maken heb je kweekgebieden nodig met de grootte van een gebied als San Francisco en immense hoeveelheden meststof en water. Co2-neutraal maken van algenkweek is daarom een utopie.

Oliegiganten
Subsidies geven op groene energie is dus weggegooid geld en gaat voor het merendeel ook nog eens naar bedrijven met een twijfelachtige reputatie als het om natuurbehoud gaat. De drijvende krachten achter de bio-economie zijn namelijk gewoon de oude oliegiganten (BP, Shell etc.) en elektrische reuzen (E-on, RWE en Vattenfal) die de aarde tot op heden weinig groene diensten hebben verleend.

Nuancering
'Dat laatste verdient een nuance', aldus Stef Clevers, technisch ingenieur (TU/e) en energie-expert. 'Het staat buiten kijf dat oliegiganten handelen vanuit winstbejag, maar winstbejag hoeft duurzaamheid niet uit te sluiten.' Dat biomassa niet Co2-neutraal is onderkent Clevers ook en is volgens hem al langer bekend: 'Maar in een ideale wereld rijden vrachtauto's en oogstmachines ook op biobrandstof en blijft de Co2-keten dus wel neutraal. Bovendien zijn er genoeg grote gebieden op aarde aan te wijzen, met veel zon en een grote hoeveelheid natuurlijk aanwezige meststof, waar algen op een zuinige wijze zouden kunnen worden gekweekt. De techniek is al zover, alleen moeten bedrijven het financiële risico nog durven nemen'.

Krachten bundelen
Clevers kijkt daarnaast verder dan alleen naar biomassa: 'Supergrid is een Europees project waarin de mogelijkheid tot aanleg van een groen energienetwerk wordt bekeken. Daarbij bundelen landen hun specifieke krachten, dus windenergie uit de Noordzee, zonne- en windenergie uit Zuid-Europa, waterkracht uit Scandinavië en ook bio-energie, van de landbouwgronden uit Oost-Europa.'

Dat biomassa minder schoon is dan gedacht is geen prettige constatering, maar reden tot wanhoop is er niet. Door te innoveren en krachten te bundelen komt een groene wereld elke dag een stap dichterbij. '

Bronnen: www.etcgroup.com, www.alternet.org

Foto: rrelam, Flickr

Lees ook:
Duurzaamheid: meer is beter
Nederlander wil best minder Co2 uitstoten
Hennep prima geschikt als duurzame energiebron