Tips voor natuurlijke alternatieven bij Chronische obstructieve longziekte (COPD)

Wie aan chronische obstructieve longziekte (COPD) lijdt en langdurig een inhalatiecorticosteroïd gebruikt, loopt bijna 30 procent meer risico op botfracturen, zo blijkt uit een recent gepubliceerd onderzoek.
De term ‘chronische obstructieve longziekte’ of chronic obstructive pulmonary disease staat voor een groep longziekten, waaronder chronische bronchitis en longemfyseem, waarbij de luchtwegen vernauwd raken en de ademhaling steeds moeizamer wordt. COPD kan leiden tot infecties van de luchtwegen, hoge bloeddruk en hartproblemen, en is wereldwijd een van de meest frequente oorzaken van ziekte en overlijden. Symptomen van COPD zijn kortademigheid, piepende ademhaling, benauwdheid en chronisch hoesten.
Inhalatiecorticosteroïden worden wereldwijd door miljoenen COPD-patiënten gebruikt om hun ademhaling vrijer te maken en minder vaak naar het ziekenhuis te hoeven, maar uit uit de resultaten van dit onderzoek bleek dat de kans op botbreuken significant hoger was bij degenen die inhalatiecorticosteroïden gebruikten. Bovendien leverden de zeven observatieonderzoeken die in het overzicht waren opgenomen het bewijs dat er een dosis-responsrelatie was: het risico op een botbreuk nam toe naarmate de steroïdendosis hoger was.
Zorgwekkender is nog, aangezien de deelnemers aan deze onderzoeken vooral oudere mannen waren, dat de resultaten de vraag oproepen welk effect deze middelen bij vrouwen met COPD zullen hebben, aangezien vrouwen al een hoger risico op botbreuken hebben dan mannen.
Hoewel er duidelijk meer onderzoek nodig is lijkt het voor patiënten met COPD wijs – ook gezien de andere risico’s van inhalatiecorticosteroïden (hoge bloeddruk, cataract en diabetes) – om te zien naar alternatieve manieren om met de ziekte om te gaan.

ALTERNATIEVEN ZONDER MEDICIJNEN?
Hoewel er geen genezend middel voor COPD is, zijn er vele manieren om de symptomen te verbeteren en de longschade af te remmen – van mind-bodytechnieken tot kruiden en supplementen. Hier volgen een aantal tips.

Tai chi Qigong
Deze rustige, meditatieve vorm van sport is onlangs in een gecontroleerd klinisch onderzoek getest bij ruim tweehonderd COPD-patiënten. De deelnemers werden willekeurig onderverdeeld in drie groepen, waarvan de eerste groep drie maanden lang tweemaal per week een uur Tai chi Qigong kreeg, de tweede ademhalingstechnieken aangeleerd kreeg om in combinatie met wandelen te doen en de derde de instructie kreeg de gebruikelijke activiteiten te blijven beoefenen (de controlegroep). Aan het eind van de drie maanden bleek uit de resultaten dat de adem-en-wandelbehandeling hielp om de longfunctie op peil te houden en de ziekte af te remmen en dat Tai chi Qigong de longfuctie zelfs verbeterde, evenals de inspanningstolerantie. In de controlegroep nam de longfunctie daarentegen af. Ook andere klinische onderzoeken met Tai chi Qigong leverden dergelijke positieve resultaten op.

Yoga
In een gerandomiseerd gecontroleerd klinisch onderzoek met 29 ouderen met COPD bleek dat tweemaal per week yoga een veilige en effectieve manier was om de stress door kortademigheid (dyspnoe) – een van de belangrijkste symptomen van COPD – te verlichten. Na twaalf weken vertoonden de yogadeelnemers tevens een verbeterde inspanningstolerantie en taakuitvoering. Een ander onderzoek, zij het zonder controlegroep, concludeerde dat yoga leidt tot verbetering van de longfunctie en de kwaliteit van leven bij patiënten met COPD, in elk geval op de korte termijn.

Zingen
Regelmatig zangoefeningen doen blijkt een veelbelovende methode bij verschillende chronische aandoeningen, met name COPD. Om te leren zingen is controle van de ademhaling belangrijk, evenals een goede houding. Dat kan in het dagelijks leven zijn vruchten afwerpen. In een gerandomiseerd gecontroleerd klinisch onderzoek bleek dat twee zanglessen per week na zes weken resulteerden in positieve lichamelijke veranderingen evenals een vermindering van angstsymptomen bij COPD-patiënten7. Uit een ander onderzoek bleek dat regelmatig zangoefeningen doen kan leiden tot verbetering van de longfunctie en de kwaliteit van leven.

Voeding
Een slechte voedingsstatus komt veel voor onder COPD-patiënten. Dit kan de longfunctie en de totale gezondheid aantasten. Van cruciaal belang is dus een uitgebalanceerd voedingspatroon waarin alle essentiële nutriënten zijn opgenomen. Overweeg tevens of er sprake kan zijn van een voedselallergie, aangezien er onderzoeken zijn waarin COPD een verband met allergie bleek te hebben.

Stop met roken.
Roken is de onderliggende oorzaak van de meeste gevallen van COPD. Hoewel je door te stoppen niet de longschade kunt keren zal het zeker bijdragen aan een betere instandhouding van de nog bestaande longfunctie. Ook meeroken en blootstelling aan andere irriterende stoffen voor de luchtwegen zoals luchtvervuiling en stofdeeltjes, kan schadelijk zijn. Vermijd dit dus zoveel mogelijk. (Zie het artikel Het vuil dat we ademen in Medisch Dossier april 2008 voor advies over het beperken van dit soort blootstelling.)

Vermijd koude lucht.
Door koude lucht in te ademen kunnen bronchospasmen en kortademigheid worden uitgelokt, dus draag altijd een mondkapje, bivakmuts of sjaal voor de mond als je in koude lucht naar buiten gaat.

Voedingssupplementen en kruiden
Daarnaast zijn er verschillende voedingssupplementen en kruiden die kunnen helpen de symptomen van COPD te bestrijden. Lees hierover verder in het aprilnummer van Medisch Dossier.

Door: Joanna Evans, Medisch Dossier april 2012
Foto: Al -Mohanna, Flickr.com

Meer lezen?
Hoe verlaagt u het risico op een beroerte? 12 tips
Het vuil dat we ademen
Levenskrachtige kruiden