MVO met de V van Verbonden

Gastblog door Kees Klomp Ik vind dat het begrip Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen een totaal verkeerde connotatie heeft. En ik denk dat deze connotatie de verdere acceptatie van MVO ernstig in de weg staat.

Mijn kritiek spitst zich toe op het woord ‘verantwoord’. Dit heeft de zweem van een keuze. Alsof het een deugd is om je als ondernemer – dan wel als mens - maatschappelijke verantwoordelijk te tonen. Van het boeddhisme kunnen we leren dat dit helemaal niet het geval is. Er is helemaal geen keuze. MVO is geen deugd, maar de natuurlijkste zaak van de wereld.

Dit inzicht ontstond bij mij tijdens het aanschouwen van een indrukwekkende dharma lezing door mijn leraar Thich Nhat Hanh. In deze lezing legt Thich Nhat Hanh op beeldende wijze het principe van wederzijdse afhankelijkheid - interconnectedness – uit. Thich Nhat Hanh doet dit door de aanwezigen een prachtige rode bloem te laten zien en hen vervolgens te vragen wat zij zien. Een jonge vrouw op de eerste rij zegt dat zij een mooie rode bloem ziet. Logisch. Ik had hetzelfde gezegd. Thich Nhat Hanh reageert echter met de wedervraag: ‘Weet je het zeker? en de opdracht ‘Kijk nog eens goed’. De vrouw doet dit, kijkt nog eens goed en komt wederom tot de conclusie dat ze toch echt naar een bloem zit te kijken. En dus zegt ze: ‘Ik zie een mooie rode bloem’. Thich Nhat Hanh begint vervolgens met een reeks gewetensvragen die er voor hebben gezorgd dat ik nooit meer op eenzelfde manier naar een bloem – en naar het begrip Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen - heb kunnen kijken. ‘Ben je het met me eens dat deze bloem nooit had kunnen bestaan zonder een zaadje waaruit het ontkiemd is?’ De vrouw knikt instemmend. Geen bloem zonder zaad. Logisch. ‘Je ziet het zaadje misschien niet, maar het zaad zit onmiskenbaar in deze bloem’ vervolgt Thich Nhat Hanh. ‘Ben je het met me eens dat de wind het zaadje heeft moeten vervoeren naar een plek waar het in de aarde is kunnen nestelen’? Meer instemmend geknik. ‘En ben je het met me eens dat deze bloem nooit had kunnen groeien zonder de regen die door de wolken is veroorzaakt en zonder de warmte die door de zon is veroorzaakt’? Bij de vrouw begint de zin van het betoog duidelijk te dagen en een glimlach verschijnt op haar gezicht. ‘Kun je de compost zien die de bloem tijdens haar groei heeft gevoed, en kun je zien dat die compost bestaat uit bloemen die dit prachtige exemplaar zijn voorgegaan? Thich Nhat Hanh eindigt zijn betoog met: ‘Je kijkt niet naar een bloem. Je kijkt naar de ware natuur der dingen. Je ziet het hele universum, het hele ecosysteem dat heeft samengewerkt om deze bloem te laten ontstaan’.

Deze dharmalezing heeft een diepe indruk op me gemaakt en grote invloed op mijn doen & laten gehad. Het feit dat alles bestaat in relatie tot al het andere, landde hard in mijn hart. Je hoeft overigens absoluut geen boeddhist te zijn om verbondenheid te herkennen. Iedereen kan het. Neem maar eens vijf willekeurige objecten in gedachten, en ontleedt deze vervolgens op eenzelfde manier als Thich Nhat Hanh een bloem ontleedde. Doe het maar. Kies maar. Kijk maar. Ik verzeker je - wélk object je ook kiest - als je diep genoeg graaft kom je uiteindelijk tot de onvermijdelijke conclusie dat alles erin vertegenwoordigt is.

Er is nog een andere dimensie aan de dharmalezing met de bloem. Alles is niet alleen met elkaar verbonden en van invloed op elkaar in een web van leven; alles maakt ook een circulaire beweging. Natuur is per definitie niet lineair maar circulair. The circle of life. In de natuur bestaat geen begin en geen einde. Ieder einde is een nieuw begin. Er zijn slechts processen. Het heet niet voor niets een ecosystéém. In dit systeem heeft alles een functie en speelt alles een rol in dienst van het voortbestaan en overleven van het grotere geheel. En dat maakt het oneindig. Deze natuurlijkheid is de enige echte duurzaamheid.

Volgende week deel 2.

Kees Klomp adviseert bedrijven op gebied van meedogende marketing en management, blogt en tweet over het snijvlak tussen boeddhisme, bewustzijn en business. Hij is auteur van de boeken ‘Verlichting in Business, het pad naar persoonlijk geluk, zakelijk succes en maatschappelijke voorspoed’ en ‘Karmanomics, wat bedrijven van het boeddhisme kunnen leren’.| @Karmakees | www.karmanomics.nl

Foto: Lrafael/Dreamstime.com

Lees ook:
Omarm dit moment als een vriend
Verlichting in 5 stappen
De monnik die terugkeerde naar de moderne wereld

Volg Ode ook op Twitter of Facebook, via de digitale nieuwsbrief, of neem een proefabonnement op Ode voor slechts €3,33 per maand