The Heart of Jenin

Afgelopen zondag was ik moderator bij het Midden-Oosten programma van het Movies that Matter festival in het Utrechtse Louis Hartlooper Complex. Dit festival is een initiatief van Amnesty International en vindt plaats in Utrecht, Den Haag en Amsterdam. Op voorhand dacht ik dat er eigenlijk nauwelijks een link tussen Ode en het festival was. Waar Ode optimistische en positieve verhalen vertelt, belicht Amnesty vooral de donkere kanten van de mensheid. Het bleek een misvatting, de link was er wel degelijk!

De eerste van de drie films die zondag tijdens het Midden-Oosten programma werden vertoond, was meteen een indrukwekkende: The Heart of Jenin. Deze Duitse documentaire vertelt het verhaal van de twaalfjarige Palestijnse jongen Ahmed Khatib, die een paar jaar geleden op straat met een speelgoedgeweer speelde. Een Israëlische soldaat dacht dat het een echte kalashnikov was en schoot hem dood. Ahmeds vader, Ismail Khatib, besloot de organen van zijn zoon te doneren, waardoor het leven van zes Israëlische kinderen gered kon worden. Ahmeds hart klopt nu in het lichaam van een orthodox joods meisje.

Na de filmvertoning sprak ik met Ismail Khatib voor de zaal over zijn opmerkelijke verhaal. In de jaren tachtig was hij nog een strijder voor de Palestijnse zaak tijdens de eerste Intifada. Hij heeft daarvoor zelfs een tijd in de Israëlische gevangenis gezeten. Na een diepgaand gesprek met zijn vader kwam Ismail tot bezinning: hij staakte de strijd, zocht een baan, bouwde een huis en stichtte een gezin.

Na de tragische dood van zijn zoon greep hij niet terug op de strijd. Integendeel, hij startte een vredesprogramma voor kinderen. Aan iedereen die het maar horen wil, vertelt hij zijn vredelievende boodschap. Zo ook gisteren, toen een oude joodse soldaat in de zaal hem er op wees dat de Israëlische bezetting niet in 1948 maar in 1967 startte en hem ver volgens andere kritische opmerkingen toebeet. Ismail bleef kalm en stelde dat het conflict aan beide kanten wordt gevoed. ‘We moeten een hoop veranderen om vrede te bereiken. Niet zozeer politiek, maar vooral bij de mensen zelf. Er moet een cultuuromslag komen. Dat is niet makkelijk en daarom ben ik het vredesprogramma gestart. We moeten beginnen bij de jongste generatie.’

Erg moedig! Hoeveel makkelijker zou het niet zijn om alles wat joods is te haten, na alles wat hij heeft meegemaakt? Zijn zoontje Ahmed werd geboren tussen twee intifada’s in en heeft volgens zijn vader eigenlijk nooit een leven zonder oorlog gekend. Zelf woont Ismail nu met zijn gezin achter de omstreden muur in het vluchtelingenkamp. ‘Veel joden zouden liever hebben dat ik een strijder zou zijn geworden,’ zegt hij in de film, ‘ze hebben liever dat ik joodse kinderen vermoord dan dat ik hun leven redt, door Ahmeds organen af te staan.’ Maar juist door die stereotiepe beelden te doorbreken, hoopt Ismail vrede te stichten.

Om zijn project te laten werken, heeft Ismail steun nodig. En dan gaat het nog niet eens zozeer om financiële giften, maar vooral om mankracht. Ismail: ‘We hebben vrijwilligers nodig, en kennis. We willen een oude cinema in Jenin, die al jaren niet meer draait, nieuw leven inblazen.’ Op zijn website www.cinemajenin.org staat informatie hoe we hem kunnen helpen.

The Heart of Jenin is slechts een van de vele inspirerende films van het festival. Kijk op www.moviesthatmatterfestival.nl voor het hele programma!